Taurasi: een bijzondere rode wijn uit Campanië

29/06/2015 - Aglianico is zonder enige twijfel de meest emblematische druif in het zuiden van Italië, de thuishaven voor deze variëteit. Hij komt er voor in verschillende regio’s en appellaties en geeft er ondermeer zijn naam aan de DOC Aglianico del Vulture in Basilicata. Maar het is vooral in Campania, meer bepaald in Taurasi dat dit ras een voltreffer is en er sinds 1970 de DOCG Mezzogiorno kreeg. Hervé Lalau maakte voor ons een revisie van deze appellatie.

Zoals vaak in deze regio met een Grieks verleden (de Grieken doopten de streek in het grote Griekenland of heetten het Oenotria, wijnland), verwijst de oorsprong van de variëteit naar Griekenland. Ook Aglianico is afgeleid uit het Grieks: elleniko, gelijk aan Helleens (Grieks).
Sommige producenten aarzelen niet om er de beroemde rode Falernum wijn van te maken.
Een ding is zeker: hij is uitgebreid aangeplant in de regio, meer bepaald dan in Campanië. Aan de kust gebruikt men de druif vaak in assemblages samen met piedirosso. In het binnenland, meer specifiek in de thuishaven Irpinia (de provincie van Avellino, Taurasi inbegrepen), wordt hij eerder als monocepage gevinifieerd. Voor de IGT Campanië wordt hij zelfs versneden met internationale rassen zoals merlot en syrah met het doel de wijn een snellere ontwikkeling mee te geven. Gezien de grote hoeveelheid tannine en de relatief hoge zuurgraad, heeft deze wijn tijd nodig om zich ten volle te ontplooien. Dit schept enkele commerciële problemen vooral voor de export. De smaak van jonge wijn met tegenwoordig een overmaat aan fruitigheid is niet erg gunstig voor de verkoop van taurasiwijn die men best 10 tot 15 jaar in de kelder laat rijpen.

Tweevoudige appellatie

IMG_3555

De herkomstzone voor Taurasi spreidt zich uit over meer dan 1.000ha in de provincie Avellino en beslaat 17 gemeenten. De naam (naam van stierenbloed of van een of andere legende) is afgeleid van een van de gemeenten waarvan het station lange tijd de verzamelplek was voor de wijnen van de regio om vervolgens van daaruit verzonden te worden. De zone kende een bloeiperiode in de jaren 1900-1930 en is lang gespaard gebleven van de phylloxeraplaag. Men vindt er immers nog steeds pergola’s van voor deze periode. De regio is erg heuvelachtig met pieken tussen 300 en 500 meter, verschillend georiënteerd. Het is er relatief fris voor de ligging hoewel de zone meer zuidelijker gelegen is dan Barcelona, Bari of Bonifacio.
De druif speelt een beslissende rol in de appellaties DOCG Taurasi (Rosso) en DOCG Taurasi Riserva. Het verschil ligt hem in de opvoeding : voor Taurasi Riserva schrijft de wetgeving 4 jaar rijping voor waarvan minimum 18 maanden op vaten en minimum 6 maanden in de fles. De productie is sterk aangegroeid de laatste 20 jaar en schommelt actueel tussen 1,5 en 2 miljoen flessen. Het aantal wijnmakers steeg van een 15tal naar 60.
Taurasi is immers een van de zeldzame appellaties uit Mezzogiorno waarvan de wijnen geregeld op de wijnkaarten van de sterrenrestaurants in Milaan, Rome, Venetië of Turijn te zien zijn.

Vier sub-zones

Naar het voorbeeld van Piemonte of zelfs Bourgogne, kreeg de regio een opdeling in verschillende sub-zones naargelang de oriëntatie.

  • Het noordelijke kwadrant, Riva Sinistra del Calore : een belangrijke zone met klei- en zandbodems, zuidelijke georiënteerd en met zachte hellingen en een relatief warm klimaat. Dit is de streek waar men algemeen wijnen vindt die vlugger klaar zijn (alles is relatief..). De productiezone zelf is net iets minder dan 200ha.
  • De westelijke helling, Terre del Fiano: hier vindt men wijngaarden op steile hellingen vaak in terrasvorm en zuidelijke of zuidoostelijk georiënteerd. De aanwezigheid van een bergachtige barrière verklaart het kenmerkende continentale klimaat. Zowat 130ha is in productie. Hier deelt anglianico vaak de beroemdheid met fiano.
  • De centrale vallei, Riva Destra del Calore, is een zone van heuvels met een frisser klimaat waar de wijngaard meer verspreid ligt tussen de bossen en de olijfgaarden. De hellingen zijn vaak erg abrupt en de bodem is er rotsachtig met een kalkdominante plaatselijk bedekt met resten van licht vulkanisch gesteente. De rijpheid van aglianico is eerder laat. Deze zone produceert over het algemeen elegante wijnen met een hogere zuurgraad maar met minder krachtige tannine dan elders. Productie: 350ha.
  • De zuidelijke helling, Alta Valle, heeft de hoogst gelegen wijngaard binnen de DOCG en reikt tot 700m op de flanken van het Piecentini gebergte. Productie: 370ha.

TaurasiProd

Het is niet altijd even gemakkelijk de typische verschillen tussen de flessen te herkennen, enerzijds omdat het gaat om een assemblage, anderzijds omdat de opvoeding de kenmerken doet verdwijnen. Moeilijker is het nog voor de consument gezien de sub-sones niet op het etiket vermeld worden. Men raadt dus eerder aan zich te richten op de naam van de producent eerder dan op de namen van de zones zelfs voor een cru. Goede producenten hebben hun kwaliteiten immers bewezen in alle facetten van de productie, jong of oude wijn, in alle jaargangen. De proeverij van wijnen uit 2011, net op de markt, maar ook 2004 en 1999 geeft een goed idee van het potentieel in deze regio.

 

De stijl van Taurasi

Ziehier de “caratteristiche organolettiche” opgehemeld door de DOCG: “Aroma: karakteristiek (sic), etherisch, aangenaam, min of meer intens. Smaak: droog, vol, harmonieus, evenwichtig met een goede persistentie retronasaal.”

taurasi_vigneto

 

Dit zou men even goed kunnen zeggen van pinot gris of amarone of een bittere schweps! Een beetje belachelijk, niet?
Wat we meer concreet van Taurisi onthouden is dat de wijnen algemeen een mooi aroma ontwikkelen met donkere kers, een mooie strakke zuurgraad hebben en robuuste tannine. De beste producenten slagen erin krachtige wijnen te maken zonder het fruit te verliezen. Het essentiële probleem ligt hem bij de fenolische rijpheid wat minder evident is gezien de rijpheid vaak later plaatsvindt in deze heuvelachtige zone.

 

Antico Castello Taurasi 2010
Zwart fruit en sigarenkistje, smaak is nog gekenmerkt door de zuurgraad en tannine – www.anticocastello.com

Pietracupa Taurasi 2010
Eerder lichtvoetig, klein rood fruit, elegant sap, niet teveel extract, terugkeer van het fruit, een gemakkelijke stijl, voldoende getypeerd voor de noordelijke helling in de appellatie.

Il Cancelliere Taurasi Nero Né 2010
Framboos, mooi hout goed geïntegreerd, mokka, ceder, diverse specerijen. Mooie toets van de zuurgraad in finale. – www.ilcancelliere.it

Amarano Taurasi Principe Lagonessa 2010
Evenwichtig, zwart fruit, soepele tannine, zuurgraad, mist wat stevigheid – www.amarano.it

BOUT 1

Di Marzo Taurasi Albertus 2010
Zwart fruit, edel hout, specerij, violet, terugkeer van het fruit in de mond, soepele tannine. – www.cantinedimarzo.it

Borgodangelo Taurasi 2009
Zoethout, bloemig, violet, kruidnagel, mooie aangename smaak, niet te veel extract. – www.borgodangelo.it

Tenuta Cavalier Pepe Loggia del Cavaliere 2008
Discreet aroma, peper, presente tannine maar goed ontwikkeld. Karaktervol. – www.tenutapepe.it
http://www.filippofigli.be/

Vesevo Taurasi 2008
Veel hout maar goed geïntegreerd, rijpe tannine. – www.farnesevini.it/vesevo_azienda
http://lewine.be

Terredora Taurasi Fatica Contadino 2008
Niet slecht, wat geëvolueerd, droog, houtsmaak. – www.terredora.com

La Molara Taurasi Riserva Santa Vara 2007
Veel zwart fruit, goed bewaard, peper, zoethout, tannine goed gestoffeerd, een eerder verfijnde dan smakelijke wijn. – www.lamolara.it

I Capitani Taurasi 2007
Herkenbaar , maar goed geïntegreerd hout met mokka en cacao. Specerijen zoals zoethout en munt zorgen voor een mooie levendigheid in de finale. – www.icapitani.com

Il Cancelliere Taurasi Nero Né 2007
Mooie materie achter het hout, sappig, lang, goede zuurgraad. – www.ilcancelliere.it

Terradora Taurasi Campore Riserva 2006
Droge vruchten, pruim, aalbes, een wat droge smaak maar meer dan eerlijk. www.terredora.com

BOUT 2

Terredora Taurasi Pago dei Fusi 2004
Rokerrig, zwart fruit, rokerig in de smaak, licht getoast, goed onderbouwde zuurgraad. – www.terredora.com

I Capitani Taurasi Bosco Faiano 1999
Niet slecht, leder, cacao, laurier, humus, evenwichtige smaak, mokka, meer fruit met een onderbouwde zuurgraad. Licht karamel. –  www.icapitani.com

Feudi di San Gregorio Taurasi Selve di Luoti 1999
Veel fruit, toetsen van ceder, humus, vol, met goed ingewerkt hout. – www.feudi.it
www.licata.be

 

Meer dan Taurasi

Hierbij een selectie wijnen eveneens met als basis anglianico vaak gecompleteerd met een kleine hoeveelheid merlot of piedirosso en buiten de DOCG. Algemeen zijn deze wijnen jonger met wat minder extract en wat minder krachtig maar niettemin verleidelijk door hun zuiverheid en het verse fruit, de structuur en stevige zuurgraad zonder dat enge, een beetje belegen kantje van sommige versies van Taurasi.
Sommige getuigen zelfs van een mooi bewaarpotentieel (in het lot bevonden zich mooie exemplaren van 2009).
Di Marzo Irpinia Linea Stemma 2012, Feudi San Gregorio Irpinia Aglianico Ribrato 2012
Villa Raiano Campania Aglianico 2012, D’Antiche Terre Irpinia Aglianico 2011, Borgodangelo Irpinia Campi Taurasini Borgodangelo 2010, Vesevo Aglianico del Beneventano, Feudi San Gregorio Irpinia Aglianico Serpico 2009 et I Capitani Irpinia Rosso Emé 2009.

 

Hervé Lalau

Voor meer “Dossier IVV”, klik hier

irpinia

 

 

Geef een reactie