Selectie Zwitserse wijnen in rood

03/01/2018 - Wanneer we aan wijnland Zwitserland denken, denken we vooral aan wit. En dan vooral op basis van chasselas. Maar wist u dat het meest aangeplante druivenras van Zwitserland pinot noir is, goed voor 28% van de aangeplante oppervlakte? Daarom besloten we ons deze keer op de rode wijnen van Zwitserland te concentreren.//

Naar aanleiding van een wijnreis, voor de Mondial du Chasselas, vroegen we aan Swiss Wine Promotion of ze een proeverij in rood konden organiseren. Directeur Jean-Marc Amez-Droz stelde ons selectie voor van de bekroonde wijnen van de Grand Prix des Vins Suisses, een selectie die werd aangevuld met een paar bezoeken aan wijndomeinen (en niet alleen om de sfeer te proeven). Na alles geproefd te hebben, geen twijfel mogelijk: Zwitserse wijnen bezitten een groot potentieel. Alleen is het vaak lastig om ze ook buiten Zwitserland te vinden!
Namen deel aan deze selectie: Daniel Marcil, Marc Vanhellemont en Hervé Lalau.

De druivenrassen van wijnland Zwitserland

1. Pinot Noir: 28%
2. Chasselas: 27%
3. Gamay: 9%
4. Merlot: 8%
Andere Zwitserse druivenrassen: 10%
Andere niet-Zwitserse druivenrassen: 19%
Bron: Swiss Wine Promotion

Onze selectie

Weinbau Ottiger – Pinot Noir «Rosenau B» 2015 – Kastanienbaum (Luzern)

In Luzern staat Toni Ottiger bekend om zijn talent en sterke persoonlijkheid. Met een job in de bankensector duurde het even voor hij zich volledig in het wijnverhaal stortte. In 1981 kwam daar verandering in en kocht hij domein Rosenau. Vandaag telt dat 7 ha wijngaarden met een 10-tal druivenrassen die samen staan aangeplant, waaronder pinot noir.
Deze cuvée B die in 2008 ontstond, was het onderwerp van de thesis van Raphael Burki (oenoloog van het domein) aan de wijnbouwschool van Geisenheim. De wijn is afkomstig van een heel klein perceel (0,85 ha) en een lage opbrengst (amper 500 g/m2). De druiven worden manueel geoogst in kleine kistjes en krijgen een trage en koude maceratie van minstens 5 dagen met 15% volledige druiventrossen. De vergisting gaat door in houten kuipen, met pigeages, en start door de eigen gistcellen heel natuurlijk op. De opvoeding van 16 maanden vindt plaats in vaten die afkomstig zijn van de Bourgogne en elk jaar komen daar iets meer dan een derde nieuwe vaten bij.

We hadden het geluk deze fameuze cuvée B meerdere keren te proeven, onder meer tijdens de grote degustatie van Mémoire des Vins Suisses (edities 2017 en 2018). Elke keer laat deze wijn een grote indruk na. Zijn volle en rijke structuur zorgt voor een formidabel smaakvolume, terwijl zijn aromatische kracht, gestoeld op zwart fruit met daarin vooral veel kersen, heel overweldigend is en zeer aangenaam. De zijdezachte textuur is op zijn beurt vijf sterren waard. Deze pinot noir uit het topgamma kan probleemloos naast de mooiste bourgognes staan.
www.weinbauottiger.ch

Cave Ardévaz (Famille Boven) – Humagne rouge 2016 – Chamoson (Valais)

Na het overlijden van Michel Boven in 2010, nam zijn echtgenote Rachel dit familiebedrijf over. Vandaag wordt ze bijgestaan door haar kinderen en de uitstekende oenoloog Rodolph Roux. Gelegen in Chamoson genieten hun wijngaarden van warme en droge klimatologische omstandigheden, waardoor ze elk jaar meer dan 30 cuvées kunnen maken op basis van een 12-tal verschillende druivenrassen. Sedert meer dan 15 jaar worden hun wijnen telkens bekroond tijdens de Grand Prix du Vin Suisse.
De kleur van deze humagne rouge is diep karmijnrood, terwijl de geur flirt met geplette rode vruchten met een aardse toon. In de smaak komen al deze rode vruchten terug, aangevuld met een intrigerende toets van rode bloemen. Een mooi en complex geheel met een uitstekende frisheid, waardoor we snel naar een tweede slok verlangen. Een vlotte en zeer drinkbare humagne, wat vrij zeldzaam is voor dit druivenras uit de Valais.
www.boven.ch

Claudio Tamborini – Merlot «Porza» 2015 – Tenuta San Rocco (Ticino)

Claudio Tamborini is een van de twee wijnbouwers die voor een nieuwe en vooral kwalitatieve wind zorgde in de wijnstreek van Ticino. In 2012 kreeg hij daarvoor de titel van «Zwitserse wijnbouwer van het jaar». Domein Tamborini ontstond in 1944, maar toen Claudio het roer overnam (in 1969) ging het voor het eerst in stijgende lijn. Vandaag telt het domein 23 ha wijngaarden, waaraan we de druiven moeten toevoegen van ongeveer 150 wijnbouwers. Met een jaarlijkse productie van ongeveer 700.000 flessen, kunnen we gerust stellen dat dit een van de grootste wijnproducenten van Ticino is.
De wijngaard van Tenuta San Rocco ligt op een terras dat naar het zuidoosten is gericht, in Porza.
De wijn komt in het glas mooi dik over en kondigt een geconcentreerde smaak aan. Vol en overweldigend is de smaak, met heel veel rood fruit en kirschachtige accenten die samen in een fraai en handgemaakt houten doosje zitten. Alles zit perfect op zijn plaats, bijzonder aangenaam. Een merlot met flink wat pit die tegelijk doet wegdromen.
https://tamborinivini.ch/it

Cave Emery – Gamaret-Garanoir 2016 «Pierre de Lune» – Aigle Grand Cru (Vaud)

Oenoloog Alain Emery, de 5e generatie van de familie, nam dit domein in Aigle over in 2007. Vandaag telt zijn wijngaardareaal 5 ha, dat over maar liefst 23 percelen verdeeld is. In 2012 kwam zijn broer Marc erbij. Een deel van hun wijngaarden liggen op hellingen die uitkijken op de impressionante Dents-du-Midi en een ander deel liggen in de buurt van het prachtige kasteel van Aigle waar elk jaar de Mondial du Chasselas doorgaat. We vermelden er graag bij dat dit domein het VINATURAlabel van VITISSWISS bezit, zowel wat het werk in de wijngaarden betreft als het wijnmaken zelf. Mooi zo!
Hier worden van oudsher traditionele foeders gebruikt (wat ze daar vases noemen), wat de moderniteit zeker niet in de weg staat, getuige deze blend van gamaret en garanoir, allebei kruisingen die tot stand kwamen door wijncentrum Agroscope in Pully.
De donkere kleur barst van de levendigheid en onmiddellijk willen we ontdekken wat deze wijn nog meer te bieden heeft. De eerste geur is verrukkelijk, een fruitmand vol sappig fruit (in alle kleuren) en een uitdagende toets van zwarte peper die heel uitnodigend is. En dan de smaak, pure verwennerij en mooi fris. Het fruitige is een tikje ruw, maar precies dat vinden we heerlijk, want vaak staat dit soort van assemblages voor wijnen die iets te confituurachtig zijn. Hier dus niet, integendeel.
www.cave-emery.ch

Bonvin Clos – Château Pinot – Merlot 2016 (Valais)

Domeinen Bonvin en Varone uit Sion gingen samen om een uitzonderlijk wijntoeristisch centrum op te richten en uit te bouwen, gelegen onderaan de muurtjes van schist. Een uitstekend idee om diverse wijnen van hetzelfde druivenras te proeven, van naburige percelen en de signatuur van de verschillende wijnmakers te ontdekken.
De twee hellingen van deze Clos – een groot perceel van 10 ha op een heuvel – zijn aangeplant met pinot noir, dit op de helling die naar het noorden is gericht, en met merlot voor de helling die naar het zuiden kijkt. Aan de top zijn beide slechts enkele meters van elkaar gescheiden.
Deze 2016 is reeds perfect om te drinken, beide druivenrassen zijn goed op elkaar ingespeeld. Aan het fijne en frisse van de pinot wordt het licht confituurachtige en fluwelige van de merlot gekoppeld. Het beste van twee werelden.
www.celliers.ch

Dutruy – Pinot Noir – Grande Réserve 2016 (Vaud)

De gebroeders Dutruy in Founex runnen twee bedrijven: een wijndomein en een boomkwekerij, beide met een obsessie voor kwaliteit. Altijd op zoek naar verbetering, lieten ze enkele jaren geleden een gloednieuwe kelder bouwen.
Deze pinot noir komt van een zandsteenbodem met kalk, helemaal in het zuidoosten van de Côte Vaudoise gelegen. De druiven worden vrij vroeg geoogst om de zuren te bewaren (volgens Julien Dutruy verhoogde de zuurgraad door de omschakeling naar bio). De wijn kreeg een opvoeding in Bourgondische vaten, waarvan 30% nieuwe.
Vrij krachtig en geconcentreerd (door de millerandage?) is deze wijn evenmin krenterig met fruit (aardbeien, knapperige kwetsen). De smaak is levendig en het hout is goed versmolten. Een mooi en fijn gepolijste wijn, zoals we dat van het werk van een edelsmid òf meubelmaker zouden zeggen. Productie: 1500 flessen.
www.lesfreresdutruy.ch

Dôle Balavaud Grand Cru Vétroz – Jean-René Germanier 2016 (Valais)

Domein Jean René Germanier bevindt zich Vétroz, een beetje lager dan Sion gelegen. Dit gebied staat bekend om het druivenras amigne (een neef van chenin), vrijwel wereldwijd exclusief. Maar het is de Dôle (assemblage van gamay en pinot noir) die we hier selecteren. Een wijn afkomstig van percelen met kiezel, slib en rolkeien, niet aangevuld noch geklaard.
Een super plezierige wijn met smakelijk fruit (kersen en aardbeien) is dit, maar ook kruidig. Eveneens in de smaak wordt de doorsnee structuur van deze wijn opgekrikt door de vele specerijen, met een heel persistente finale en precies voldoende tannines om uitdagend te zijn. 12,5° alcohol.
https://jrgermanier.ch

Carminoir – Cave du Paradou Nax 2015 (Valais)

Cave du Paradou bewerkt 5 ha wijngaarden op het einde van de Val d’Hérens richting de vallei van de Rhône, in Valais, met zeer veel aandacht voor de omringende fauna en flora. Er worden niet minder dan 28 druivenrassen gevinifieerd. Waaronder deze carminoir, een andere Zwitserse specialiteit, een kruising van pinot noir en cabernet sauvignon die dateert van 1982 en vrij goed is aangepast aan de warme regio’s van het land, waaronder Valais en Ticino.
Deze wijn komt van een goed georiënteerde helling in Nax, net iets boven Sion.
De geur is heel expressief met zwarte aardbeien en zwarte kersen, impressies die in de smaak verder doorzetten richting specerijen, met name peper en zoethout. De finale is aangenaam vol met opnieuw zwart fruit (bramen en zwarte bessen, deze keer).
www.caveduparadou.ch

Raissennaz Grand Cru 2012 – La Côte – Henri Cruchon (Morges, Vaud)

Dankzij Raoul en zijn dochter Catherine weten we hoe een ‘terroirchasselas’ kan smaken. Maar ook met hun pinot noir ontdekken we wat Zwitserland voor deze druif kan betekenen.
Granaatrood met een hint van amethist, geurend naar kersen en pruimen met peper en menthol. De eerste slok mag dan wat ruw overkomen, het vlezige van de aardbeien en frambozen dat erbij komt doet het heerlijk strenge van deze pinot noir snel vergeten. Op het einde proeven we soepele tannines waarin een frisse en smeuige sappigheid weerklinkt. Een streepje zoethout en enkele specerijen zorgen voor extra elegantie in deze wijn, daar waar Raissennaz reeds bekend staat om zijn elegantie. Deze wijn lijkt wel eeuwig jong te blijven, een van de pareltjes trouwens van de vereniging Mémoire des Vins Suisses.
De oudste wijnstokken zijn 40 jaar oud en de jongste 19 jaar. Ze staan aangeplant met een dichtheid van 7000 stokken/ha en de wijngaard is naar het westen gericht. De bodem bestaat uit fijne klei op een onderlaag van kalk. Sedert 2000 worden de druivelaars biodynamisch verbouwd. Het onkruid wordt met een ‘inter-cep’ (soort van tondeuse) mechanisch weggehaald onder de wijnstokken. De vinificatie van deze pinot noir vindt plaats in kleine kuipen van 500 kg, uitsluitend met eigen gistcellen. Twee derde van de vergisting verloopt met ontriste druiven. Vervolgens worden er manuele pigeages uitgevoerd tot alle suikers verteerd zijn. Na het persen wordt de wijn in barriques gedaan van 225 liter. De malolactische gisting gaat door in de lente. In de herfst wordt er afgetapt in kleine foeders van 500 liter. De botteling vindt plaats in de lente, zonder klaring of filtering, na een opvoeding van 18 maanden, waarvan 12 in barriques.
Het kan niet op in domein Henri Cruchon! Maar liefst 33 wijnen worden er voorgesteld, die stuk voor stuk iets te zeggen hebben, bovenop het plezier van het proeven zelf.
http://henricruchon.com

La Colombe Noire Réserve 2013 – Domaine de la Colombe – Raymond Paccot à Féchy (Vaud)

Raymond Paccot luistert reeds lange tijd aandachtig naar zijn terroirs, al veel langer dan er over terroir gepraat wordt. Vrijwel altijd is hij in de wijngaard te vinden, doorkruist hij zijn verschillende percelen, om de essentie te begrijpen, het essentiële, het potentieel. De opvoeding van zijn wijnen ligt er in het verlengde van. «Een groot terroir blijft een mysterie. We kunnen dat enkel proberen begrijpen door naar de aarde, de lucht en het licht te luisteren. De tijd nemen om daarvoor open te staan. De bodem te doen leven. Het ritme te respecteren. Dichter bij de waarheid van deze terroirs willen komen, zorgt voor het karakter van onze wijnen », vertelt Raymond.
Donker granaatrood van kleur trekt deze wijn ons aan door zijn impressies van kriekenconfituur met een heel klein beetje peper en een pruim die in kirsch lijkt gedrenkt. In de smaak krijgen we al snel te maken met vlezige burlatkersen met een vleugje kaneel, onderstreept door cacaopoeder en een beetje gentiaan. De mooi rijpe tannines zorgen voor een heerlijk en zijdezacht mondgevoel. Het frisse doet de aroma’s van de kersen, rode aalbessen en aardbeien nog beter uitkomen. Een zeer geraffineerde wijn is dit, met fraaie zuren en een kruidige lengte.
Pinot noir van meer dan 40 jaar oud met een maceratie van 3 weken en een opvoeding van een 15-tal maanden in eiken barriques. Botteling zonder filtering.
Raymond Paccot reisde eerst naar Spanje en Californië, alvorens hij in 1978 het familiedomein overnam. De 18 ha worden biodynamisch verbouwd.
www.lacolombe.ch

Pur Sang 2014 – Caves de Chambleau – Louis-Philippe Burgat, Neuchâtel

In Colombier, op de hellingen van Neuchâtel, kan Louis-Philippe Burgat het meer voortaan wat rustiger bekijken, want zijn Pur Sang staat almaar meer op punt. Na deze wijn doorheen de jaren meerdere keren geproefd te hebben, bezit hij vandaag een mooi evenwicht tussen opvoeding en materie, tussen terughoudendheid en generositeit, tussen karakter en elegantie.
Granaatrood met karmozijn ruikt deze wijn van bij aanvang naar zachte toetsen van frambozen en griottekersen met hints van kaneel, vanille en peper. Pitfruit en zoethout komen samen om dat te onderstrepen. De smaak vult onze verwachtingen mooi in, als een snoepje in de vorm van rode bessen vastgepind op zijdezachte tannines. Een licht nerveus accent voor meer dynamiek, een fijne en minerale trek voor meer diepte, een getoaste toets die ons aan de opvoeding doet denken, en klaar is Kees! In de lengte krijgen we fruit en frisheid, mooi in koor. Een wijn met karakter, deze Pur Sang.
De pinot noir voor deze wijn komt van 3 percelen. De druivelaars staan aangeplant met een dichtheid van 7000 stokken/ha en de druiven worden heel lichtjes overrijp geoogst, enkel in de beste wijnjaren. De opbrengst gaat van 150 tot 300 g/m2, hetzij ongeveer een kwart van de toegelaten opbrengst binnen de AOC. De wijnstokken kunnen dus al hun energie in deze kleine oogst steken en hun volledige karakter tonen, vandaar de naam: Pur Sang. Lange maceratietijd en pigeages, gevolgd door een opvoeding van 22 maand in nieuwe vaten. Lichte rijping op fles, aangezien de wijn 24 tot 30 maanden na de oogst verkocht wordt.
www.chambleau.ch

Lampert’s Pinot Noir 2011 – Jubiläum Weingut Heidelberg – Hanspeter Lampert à Maienfeld (Graubünden)

De vallei van de Rijn, van Graubünden tot Schaffhausen, is niet meteen gekend voor pinot noir. Nochtans vindt deze druif langsheen de rivier verschillende terroirs die er wél voor geschikt zijn. Zoals hier in Maienfeld, hartje Graubünden, waar Hanspeter Lampert niet minder dan 5 uitstekende wijnen op basis van deze druif voorstelt.
Donker granaatrood met een hint van bister waaruit lichte wolkjes rook ontsnappen die rondom zwarte bessen kringelen. Impressies die doen denken aan bosgrond na een zomerse regenbui. De smaakaanzet is fris en het licht gebrande en getoaste doet denken aan die typische stijl van zachte Duitse wijnen, sappig en mooi kruidig van smaak. Maar deze wijn voegt daar nog lichte en florale toetsen aan toe van viooltjes en lelies waarvan de bloemblaadjes op een vlezig tapijt van blauwe bosbessen, rode aalbessen en frambozen rusten. Ronduit heerlijk.
De pinot noir-stokken voor deze wijn zijn bijna 60 jaar oud en zorgen voor een opbrengst van 500 g/m2. Ze staan aangeplant op een puinkegel, op een hoogte van iets meer dan 500 meter. De oogst krijgt een prefermentaire maceratie van 1 week, wordt nadien ingekuipt en krijgt een opvoeding van 60 maanden in gebruikte barriques. De wijn wordt ongefilterd gebotteld.
www.weingut-heidelberg.ch

Daniel Marcil, Hervé Lalau en Marc Vanhellemont

Voor andere artikels van ‘Op reis met IVV’, klik hier

 

Geef een reactie