Roter veltliner heeft niets van rood

24/05/2018 - Wanneer we de roze bessen aan de buitenkant van de druiventros zien, zouden we denken dat roter veltliner het zongebruinde broertje is van grüner veltliner. Maar dat is niet zo. Deze druif behoort zelfs niet tot dezelfde familie, zoals DNA-onderzoek uitwijst. Zijn echte origine is overigens nog niet helemaal duidelijk.

Waar vinden we hem ?

Tijdens een wijnreis door Oostenrijk kwam ik de roter veltliner eigenlijk eerder toevallig tegen, meer bepaald bij Josef Fritz die gezien wordt als een van de beste wijnproducenten met deze druif. In Oostenrijk staat er bijna 260 ha van aangeplant, hoofdzakelijk in de DAC Wagram en in het westelijk deel van Weinviertel. De wijnproductie gaat terug richting het midden van de 20e eeuw, maar werd verdrongen door de meer populaire grüner veltliner. In Slovakije staat er meer dan 300 ha van aangeplant.

Zijn origine

Roter veltliner kwam iets meer dan 300 jaar geleden in Oostenrijk terecht, maar zou oorspronkelijk van de regio rond het Italiaanse Comomeer komen, Valtellina of de vallei van de Adda. Wellicht werd deze druif reeds in de Romeinse tijd geteeld. Maar met ‘zou’ en ‘wellicht’ zijn we niet veel, het is wat er in de fles zit dat telt!

Een geval apart 

We mogen zijn ouders dan niet kennen, toch merken we op dat hij gemakkelijk kruisingen aangaat met andere druivenrassen. Met sylvaner zorgt hij voor de frühroter veltliner en de neuburger, en met savagnin voor de rotgipfler en bijna met zekerheid voor de zierfandler. Deze kameleon muteert ook heel spontaan en wordt dan brauner veltliner of gelbling, naarmate de kleur van de gele druiven die hij draagt, weißer veltliner en grober veltliner. Wat een familie!

De druif

Roter veltliner is een sterke groeier en op heel vruchtbare bodems produceert hij veel te veel druiven, te vermijden dus. Omdat hij geen schrik heeft van de droogte of warmte, voelt hij zich goed op plaatsen met veel zon die goed waterdoorlatend zijn. Zijn favoriete bodems zijn löss en kalkachtige kiezel. Hij houdt ervan om zijn tijd te nemen en laat te rijpen, met als resultaat bessen die lichtjes overrijp zijn maar met verrassend veel zuren. Tegelijk is hij gevoelig voor rot en is het aangeraden om in vochtige wijnjaren een deel van de bladeren te verwijderen. Maar dat houdt ook een risico in, want wanneer hij aan ultraviolette straling wordt blootgesteld, kunnen de lichtroze bessen richting violet gaan.
De bladeren zijn groot, diep ingesneden, gekarteld en vijflobbig. De druiventros bezit een conische vorm, met compacte en ronde bessen met een dikke schil. Deze schil zorgt ervoor dat er edelrot kan ontstaan.

De wijn

Roter Veltliner Steinberg 2016 Wagram Weingut Josef Fritz

Lichtgeel van kleur met een hint van groene smaragd. De geur bezit verrassend mediterrane tonen van tomatenblaadjes, anijs en Roomse kervel die zich vermengen met meer autochtone impressies van peer, acacia en gemaaid gras. De smaak wordt opgefrist met munt en citrusvruchten, een smaak die eerst heel smeuïg is van textuur maar waarin nadien het minerale duidelijker wordt. Het ronde van deze wijn doet denken aan een puntje restsuiker, maar hij is wel degelijk droog en bezit een zilte finale.
De 35-jarige wijnstokken voor deze wijn staan aangeplant op een bodem van löss met een onderlaag van zandsteen op de ried Steinberg, een hellend perceel dat naar het zuiden is gericht: ‘Een ideale omgeving voor de roter veltliner, warm en droog, een plek waar deze druif nergens zoveel diepte en karakter weergeeft’, vertelt Josef Fritz. De gisting start spontaan en de wijn verblijft 4 maanden in kleine foeders. De wijngaard wordt biologisch verbouwd.

Josef Fritz

Dit familiedomein van 15 ha groot, gelegen in Zaußenberg am Wagram (noordwesten van Wenen) produceert 80% witte wijnen, waarvan 30% roter veltliner en 35% grüner veltliner. Er worden zowel blends als wijnen van een bepaald perceel voorgesteld, en mee met de tijd, een ‘vin orange’, de Gondwana.
Josef Fritz wordt gezien als de promotor voor de roter veltliner in Wagram.
www.weingut-fritz.at
www.nieuwewereldwijnen.bewww.wereldwijnonline.bewww.tiba.be/fr/autriche/sortes-de-vins/vins-blancs.php

Marc Vanhellemont

Voor meer “Vergeten Druivenrassen”, klik hier

Geef een reactie