Rioja volgens Ijalba

09/01/2019 - Vaak horen we dat Rioja verouderd is, passé, ouderwets, ver van de huidige trends, terend op het verleden, zelfvoldoening, oude glorie. En nochtans …

De wil om het anders te doen

Denk maar niet dat de oude wijnstijl met impressies van versleten hout, kokos en karamel niet meer bestaat. Voor deze stoffige en voorbijgestreefde delicatessen bestaat er nog steeds een markt, een trouw en meestal oud cliënteel dat op hetzelfde ritme als dit type wijnen stilaan verdwijnt.

Maar over naar de huidige generatie en productie. Tal van bodegas zijn positief geëvolueerd en brengen elk een eigen wijnstijl, van nieuw klassiek tot totale innovatie. Rioja’s die met plezier worden gedronken, fruitig en elegant. En precies daar treffen we Ijalba.

Een onverwachte origine

Dioniso Ruiz Ijalba was lange tijd bouwondernemer. Hij was onder meer eigenaar van een aantal grindgroeves. Midden jaren 70 besloot hij om daar wijnstokken aan te planten. Zijn eerste oogsten verkocht hij aan andere bodegas. Het aanplanten breidde verder uit tot een 40-tal hectare. Dioniso Ruiz besloot om zelf wijn te maken, een kelder te bouwen in de buurt van Logroño op de plek van een oude steengroeve en begin jaren 90 over te stappen richting bio, als een van de eersten. Maar daar stopte het niet. Zo startte hij een samenwerking met de universiteit van Rioja om autochtone druivenrassen opnieuw te introduceren, vooreerst maturana blanca en maturana tinta. Zijn experimenten zetten zich voort door de aanplant van vrij veel graciano en nadien tempranillo blanco. Vandaag bezit hij percelen in heel Rioja, goed voor ongeveer 90 hectare.

Het gamma

Omdat het domein vooral gespecialiseerd is in oude druivenrassen, ga ik snel over de Jóvenes waar we in wit de Genolí-Viura tegenkomen, een blend van 90% viura of macabeu en 10% andere druivenrassen : een frisse, sympathieke en vlotte wijn met duidelijke impressies van wit fruit. In rosé is er de Rosado op basis van tempranillo volgens de saignée-methode met fruitige en florale accenten, licht tanninerijk qua reliëf. In rood is er de Tempranillo met een maceratietijd van 7 dagen, een wijn met een fruitige geur die aan marmelade van bramen en zwarte bessen met salie en tijm doet denken.

Varietales

De variedades de ayer nacen los vinos de hoy: van de variëteiten van gisteren, worden de wijnen van vandaag geboren. Hieronder volgen de vier ‘cépagewijnen’ uit de reeks Varietales. Dit is meteen ook een première voor de maturana blanca, net zoals voor de tinta, druivenrassen die tot nu vrijwel onbekend waren.

Maar wie houdt er niet van deze trend van oude druivenrassen die vandaag opnieuw furore maakt? We begrijpen zeer goed dat tal van deze variëteiten aan hun lot werden overgelaten na de druifluisplaag, omwille van hun fragiliteit, lage opbrengst, te vroege rijping en andere lastige parameters om er wijnen mee te maken. De herontdekking van deze druivenrassen zorgen er echter voor dat we eindelijk eens iets anders proeven dan de vele en vaak reeds afgezaagde internationale variëteiten waarover telkens een ander sausje wordt gegoten. Nog interessant is dat veel van deze oude druivensoorten voor wijnen met een lager alcoholvolume zorgen, iets wat met de opwarming van het klimaat ongetwijfeld een troef is. En ook de complexiteit van deze druivenrassen mogen we niet vergeten.

Maturana Blanca 2017

Witgeel van kleur met een geur die nauwelijks expressief is. De smaak is echter explicieter en voert ons onmiddellijk richting minerale horizonten met indrukken van bigarreaukersen, limoenschil en aalbessen gekruid met fenegriek. De smaak is vol en breed met daarin een duidelijk zilt accent, wat me aan godello uit Bierzo doet denken. Net zoals godello bezit deze wijn een indruk van tannine met peper op het einde. Deze maturana bezit daarbovenop een zeer aangenaam mondgevoel, te danken aan het romige van de textuur. Opvoeding in betonnen cuves en 10% in barriques.
Deze druif blijkt autochtoon te zijn, want we vinden maturana blanca enkel in Rioja terug. De sporen ervan gaan terug tot in de 17e eeuw en de eerste authentificatie dateert van 1622. De blauwe maturana tinta bezit niet hetzelfde DNA en is dus geen mutatie.

Maturana Tinta 2016

Donker granaatrood met een parfum van gepeperde kersen en gekonfijte aardbeien met een geroosterd accent van toast. De rechtlijnige smaak, met strakke maar fluwelige tannines, zorgt voor een indruk van crêpe de Chine, een delicate textuur met een fruitig karakter, bijzonder fris. Een stille kracht die zijn aromatische accenten zacht en onophoudelijk verspreidt.
Alcoholische en malolactische gisting in Franse eikenhouten barriques. Opvoeding van 10 maand in contact met de lies.
Maturana tinta is niets anders dan de trousseau die we in de Jura vinden. En ook al is deze druif, buiten de Jura, eveneens in Spanje en Portugal relatief goed verspreid, toch blijft zijn belang klein. In Rioja is het vrijwel enkel Ijalba die ermee werkt, maar het idee om met deze aparte druivenrassen te werken vindt alvast navolging.

Graciano 2016

Bloedrood met robijn, weinig expressief van geur, maar vol en stevig van smaak met fijne en strakke tannines die een fijn sap doorlaten. Echt elegant. De wijn gaat over van bloemen naar fruit, van specerijen naar kruiden, en vice versa. Een aromatische stoet die onophoudelijk voortduurt met daarbovenop een ietwat onstuimig en ruw trekje waardoor hij extra charmant wordt.
Deze 100% graciano wordt manueel geoogst, gevinifieerd in inox tanks en krijgt daarna een opvoeding van 10 maanden in Franse en Amerikaanse eiken vaten.
Graciano vinden we regelmatig terug in blends waar hij voor elegantie en meer karakter moet zorgen, maar op zijn eentje komen we hem uitzonderlijk tegen. Graciano vinden we echter ook elders terug. In Sardinië heet hij bovale, in Corsica minustellu en in Languedoc morastell.

Tempranillo Blanco 2017

Wit met een gouden schijn, geurend naar peer, bigarreaukers, limoenschil en fenegriek. De smaak verbaast door zijn zilte tonen die het fruit goed in de verf zetten en waardoor het ook frisser wordt. De indruk van tannines in de textuur zorgt voor extra reliëf, een raster dat deze brede en smeuïge wijn meer structuur geeft. De peperige finale zorgt ervoor dat we deze wijn telkens opnieuw willen proeven.
Schilmaceratie van 10 uur. Vinificatie in betonnen cuves, met uitzondering van 15% die in nieuwe barriques gaat. Opvoeding van 3 maanden in contact met de lies.
Tempranillo blanco is een mutatie van het gelijknamige blauwe druivenras. Het werd in 1988 geïdentificeerd, maar de eerste wijn van 100% tempranillo blanco werd door Ijalba gemaakt en dateert van 2005.
Deze weinig courante druivenrassen is een beetje de signatuur van Ijalba, een bodega die er reeds mee werkte nog voor het een trend was!

Los criados

Meer klassiek zijn de wijnen hoofdzakelijk op basis van tempranillo, wijnen die een actuele visie op de denominación bieden. Elegante wijnen met veel fruit, zonder de traditie van de opvoeding te verloochenen, zij het goed uitgevoerd.
Zo is er de Crianza 2015 die van start gaat met impressies van aromatische planten, onmiddellijk gevolgd door confituren van rood fruit, krieken en aardbeien op kop, met daarna rode aalbessen en frambozen. De volle smaak met goed aanwezige tannines zorgt voor een mix van licht getoast en stevig gekruide marmelades met cacao, onderstreept door zoethout. Dankzij het potige karakter van deze wijn houdt de afdronk goed stand.
Tempranillo aangevuld met ongeveer 10% graciano. Opvoeding van 12 maanden in barriques van Amerikaanse eik, plus een rijping van 6 maanden op fles.

De Reserva 2014 kent een opvoeding van 18 tot 22 maanden, een mix van Franse en Amerikaanse eikenhouten barriques, en bezit naast de tempranillo 20% graciano. Intense kleur van granaatrood met karmozijn, met een opvallende geur van vers fruit en munt die de impressies van rode aalbessen en aardbeien verduidelijken. Ook die typisch gegrilde toets vinden we erin terug. Breed en fris van smaak, elegant vanaf de eerste slok. Op de minerale basis met een zilt accent rusten de fruitige aroma’s. Fijne tannines zorgen voor een fluwelige textuur. In de lengte, waar het fruit in omgekeerde volgorde voorbijkomt, zit een mooie en wellicht nog smakelijkere toekomst verscholen.

De Cuvée 2016, of wanneer tempranillo bevriend geraakt met maturana tinta en graciano. Een jongere wijn, heel trendy, nieuwe stijl Rioja met smakelijk fruit, een mentholachtige frisheid en een handvol aromatische kruiden. Reeds de paars robijnachtige kleur doet het knapperige vermoeden. In de smaak wordt dat bevestigd, aangevuld met een luchtig accent, heel smakelijk, maar ook karaktervol met een knap tannineraster en een generositeit waar we niet aan kunnen weerstaan !
Assemblage van 70% tempranillo, 20% graciano en 10% maturana tinta. Gisting in foeders en opvoeding van 10 maand in nieuwe barriques van Franse eik. Zelfs na het proeven van de twee vorige, staat deze wijn als een huis. Petje af !

Het Ijalba effect

Terwijl alle wijnen gemeenschappelijke trekken hebben, lijken ze totaal niet op elkaar. Een beetje zoals in een grote familie waar elk familielid zijn eigen karakter heeft, maar hun afkomst niet kunnen verloochenen. Het gamma van Ijalba is net hetzelfde. Elke wijn bezit zijn eigen stijl, het ronde van de tannines, het genereuze fruit, de specerijen … maar de opbouw en de basis zeggen dat het Ijalba is. Dit gamma proeven is een uitstekende manier om de vernieuwing in Rioja te ontdekken, een stijl die meer en meer plaats biedt aan het elegante, de drinkbaarheid, maar ook aan het wijnpatrimonium met andere en vaak meer originele blends. Allemaal zaken die typisch Ijalba zijn. Vergeten druivenrassen nieuw leven inblazen en daar eigentijdse wijnen mee maken, de keuze voor biodynamie, allemaal dingen die sin embargo bijdragen aan de basisbeweging die langzaam maar zeker de oude dame, die Rioja was, wakker schudt en een verjongingskuur aanbiedt.

https://ijalba.com
www.hetwijnmagazijn.behttps://artevino.bewww.wijnhandelvandenbossche.be

Marc Vanhellemont

Voor andere artikels van ‘Op reis met IVV’, klik hier

Geef een reactie