Oostenrijk: groot zijn in het klein (deel 2)

07/10/2019 - Vervolg van onze Oostenrijkse avonturen tijdens de Wine Summit 2019. Nu, de bezochte regio's.

Deel 1

Thermenregion

De Thermenregio, wiens naam verwijst naar de Romeinse thermale zwavelbaden, omvat 2181 ha en grenst aan Wienerwald. Het zuidelijke gedeelte is meer bekend voor zijn rode wijnen op basis van sankt laurent of pinot noir. In het noordelijke deel domineren de witte lokale variëteiten zierfandler en rotgipfler. Gezien mijn focus op wit was het een rotgipfler die mijn hart stal. De rotgipfler is een lokale witte druif en een kruising tussen de savagnin en de roter veltliner en daardoor ook een halfbroer van de grüner veltliner. Het is een ziektegevoelige eerder laat rijpende druif waarvan slechts in totaal een aanplant van 117 ha bestaat en dat voornamelijk in Oostenrijk.

Ried Rodauner –  Rotgipfler TS 2017 – Thermenregion –  Weingut Alphart

De Rodaunerwijngaard was van oudsher in die mate gereputeerd dat hij niet moest verdwijnen voor noodzakelijke wegenwerken (in 1841 werd hier de eerste treintunnel – de Busserltunnel – in Oostenrijk gegraven). De wijngaard is zuid-zuidoostelijk georiënteerd en bestaat uit voornamelijk verweerde schelprijke kalk die diepe wortelgroei mogelijk maakt en door zijn waterretentie waterstress voorkomt.
Het is de beste wijngaard van het wijndomein Alphart in Traiskirchen, dat in totaal  25 ha in exploitatie heeft en 250 jaar wijntraditie kent. Karl Alphart werd niet voor niets Falstaff-wijnbouwer van het jaar 2013.
Deze cuvée is gemaakt van een selectie van de beste tot vijftig jaar oude rotgipflerstokken. De druiven ondergaan eerst tot twee dagen schilweking en worden na vergisting opgevoed in grote houten vaten (600 – 2000 l.); ten hoogste 1/3 gaat op nieuwe barriques.
Fonkelende goudgele kleur. Romige neus met zomerse toetsen van abrikozen, gele perzik en mango geparfumeerd met wat witte bloemen. In de mond krijgen we opnieuw rijk fris fruit onderstreept met fijne bitters van kweepeer. De fragiele minerale textuur zorgt voor veel finesse en elegantie die eindigt in een sappige finale. Deze complexe rRotgipfler zal in een blinddegustatie vele grote bourgognes doen blozen.
www.alphart.com
www.wijnsalon.be

Wagram

Merk op dat we het hier niet hebben over Wagram in de tijd van Napoléon. De streek bevindt zich zowat 60 kilometer ten westen van de hoofdstad. De wijnkundige regio beslaat zo’n 2500 hectare aan de oevers van de Donau en is zo’n 30 kilometer breed.
In het zuiden grenst het gebied aan Traisental en in het noorden aan Kamptal. Het uiterste oosten, vlak bij Klosterneuburg, reikt tot aan de streek rond Wenen.

Roter Veltliner – Ried Steinberg Grosse Reserve 2017 – Wagram – Ecker ‘Eckhof’

Bernhard Ecker beheert het familiebedrijf in het idyllische Mitterstockstall in de Wagram. Hij exploiteert 24ha verspreid over wel 30 percelen. Zijn grootvader was wijnhoeder of ‘Hiata’. Jawel, hij bewaakte druiven. Het familie embleem toont hiervan het herkenningsteken: de ‘Hüterstern’. En nu is ook Bernhard  een van de weinige hoeders over de roter veltliner waarvan nog slechts 190 ha aanplant bestaat.


Het is een autochtone druif waarvan de afstamming tot op heden onbekend is. Het is een laat rijpende, fragiele druif die weelderig groeit en zich thuis voelt op diepe mineraalrijke lössbodems; eenmaal rijp kleurt ze rossig, vandaar haar naam. Deze jarenlang verwaarloosde druif  vraagt  veel zorg en moet nauwlettend beheerst en opgevolgd worden; maar zo ontwikkelde ze tot een trendy nicheproduct met cultpotentieel.
Deze topcuvée is op basis van 40 jaar oude stokken op zo’n 320 meter hoogte op de Steinberg die een verweerde stenige ondergrond heeft. De wijn wordt na vergisting 1 jaar op de eigen lie gelagerd in grote acaciavaten.
Groengele kleur. Een zeer rijke neus van exotisch fruit met wat witte en roze bloemblaadjes en zeste van sinaasappel. We krijgen een mond vol fris exotisch fruit verpakt in een smakelijk vettig bonbonnetje met een zilt en bitter toetsje. Een krachtige maar elegante en evenwichtige wijn die jong al fantastisch is en allicht verrassend kan verouderen.
www.eckhof.at
www.wijnenpuro.bewww.oostenrijkswijnhuis.be

Kremstal DAC

Grüner Veltliner – Das Weisse Mammut  2016 –  Ried Kreuzberg – Kremstal Reserve – Forstreiter

Forstreiter is een familiaal wijndomein van 52 ha in Hollenburg ( DAC Kremstal) dat bestaat sinds 1868. In hun wijngaard Tabor staan – dankzij de diepe zanderige ondergrond langs de Donau – de oudste prefylloxera grüner veltliners in Oostenrijk. Hun Schieferwijngaard op de Schiffberg werd reeds in 1318 vermeld. Door die voorgeschiedenis en met zijn gedrevenheid, schrijft Meinhard Forstreiter zelf  ook geschiedenis. Zijn devies is: “Ik kan enkel wijnen verkopen waar ik zelf van hou”.   
Ik viel voor zijn ‘bourgondische’  Grüner Veltliner.
De wijngaard ligt op de Hollenburger Kreuzberg met zijn diverse ondergrond van löss, verweerd kristallijn gesteente, kalkrijk conglomeraat en grind. De wijngaard ligt op 300 meter boven de zeespiegel en geniet overdag van de oostelijke Pannonische warme invloeden. Tijdens de nacht is er het afkoelend effect van de Donau en de frisse noordwesten winden. Enkel de meest rijpe en gezonde druiven worden gebruikt en gaan voor hun opvoeding 12 maanden op nieuwe barriques.
Goudgele kleur met een exotische neus van rijpe gele perzik en mango met een streepje honing en wat gemalen nootjes. Een rijke mond met frisse zuren en een elegant structurerende mineraliteit. Een lange sappige finale met een verfrissend bittertje. Een krachtige en gulle wijn met veel finesse en diepgang en toch onmiddellijk verleidelijk. Het klinkt uitzonderlijk maar deze witte mammoet is elegant.
www.forstreiter.at
www.wijnen-dekok.com

Traisental DAC

Traisental is een van de jongste wijnbouwgebieden in Oostenrijk (DAC in 2006) en beslaat een oppervlakte van 815ha. Ondanks de bescheiden omvang is het met zijn romantische wijndorpjes en traditionele wijntavernes ( Buschenschanken) een toeristisch zeer geliefde regio.


Huber, het vlaggenschip van Traisental

Markus Huber exploiteert sinds 2002 het familiale wijndomein van 40ha. Daarvan is 97% wit met een merendeel grüner veltliner.  Hij koos resoluut voor biologisch. Door zijn dynamiek  – niet voor niets werd hij in 2015 Falstaff wijnbouwer van het jaar – verwierf hun wijndomein internationale faam en werd het zowat het vlaggenschip van Traisental.


Het was kiezen tussen jaargang 2016 of 2017 en kiezen tussen Ried Reichersdorfer  Alte Setzen of Ried Getzersdorfer Berg. Jammer want kiezen is verliezen. Finaal zwichtten we voor de uitstekende klassieke en frisse jaargang 2016 en de ‘Berg’. In een later afzonderlijk portret zullen we deze Grüner Veltliner-artiest in zijn veelzijdigheid qua wijnstijlen belichten.

Grüner Veltliner –  Ried Getzersdorfer Berg –  1 ÖTW 2016 – Traisental DAC Reserve

De als Erste Lage geclassificeerde wijngaard ligt op steile terrassen (25%) die oostelijk gericht zijn met de Alpen in de rug. Het is een schrale kalkrijke conglomeraat ondergrond met slechts een dun humuslaagje.
Groengele kleur met zilveren glinstering. In de neus krijgen we verfrissende appels en zachte peren met wat versnipperde kruiden. Bij het opwalsen daagt een weldadige mineraliteit. In de mond een volle maar elegante fruitige wijn met rijp wit fruit en wat krokante koninginnenpeer overgoten met zachte bloemige honing. Maar alweer geeft de fraîcheur en mineraliteit finesse en elegantie. Deze wijn kent een precies evenwicht en verleidt met een lange sappige finale.
www.weingut-huber.at
www.brutbrut.be –  www.fleurdebruyere.bewww.lambrechtwijnen.bewww.mondovino.bewww.convento.be/wineswww.wineplus.be  – http://drankenservice-vdm.be 

Kamptal DAC

Kamptal is een van Oostenrijks meest succesvolle regio’s en heeft een DAC statuut voor grüner veltliner en riesling. Het omvat 3907 ha met voornamelijk een ondergrond van löss en primair gesteente . Toch vind je er ook vulkanische bodems. Schloss Gobelsburg  is een van Oostenrijks oudste en meest gereputeerde wijndomeinen (www.gobelsburg.at – www.ryslavy.comwww.wercowines.com) onder leiding van de charismatische Michael Moosbrugger.

Riesling – Ried Zöbinger Kogelberg – Kamptal DAC –  Reserve 2017 – Öhlzelt

Ik viel voor de wijnen van Barbara Öhlzelt met een wijnkelder in Zöbing aan de voet van de Seeberg. 2004 was haar eerste jaargang en nu scheert zij  hoge toppen met de 6ha die zij exploiteert. ‘Bon Courage’ is haar devies en met de geit (de wijnberggeit als offerdier voor een goede oogst) als embleem gaat ze een mooie toekomst tegemoet.


De Kogelberg is een uitloper van het Waldviertelplateau. De wijngaard van Barbara situeert zich op zijn zuidelijke terrassen. De temperatuurschommelingen tussen dag en nacht hebben een positief effect op de rijpingscyclus  van de druiven. De ondergrond bestaat uit kristallijn gesteente met heel wat micaschist en amphiboliet. Deze wijngaard met 65 jaar oude rieslingstokken vraagt veel handmatig en taai werk. Geen wonder dat  het daardoor Barbara’s favoriet is.
Schitterende witgouden kleur. In de neus krijgen we meteen een verrukkelijke mineraliteit belegd met witte perzik en knapperige peren met hier en daar een genster vuursteen. In de mond veredeld wit fris fruit met wat knapperige abrikozen gedrapeerd rond een fijnmazige minerale structuur. Een rijke en evenwichtige wijn met complexe diepgang  en een lang aanhoudende finale. Een wijn en een wijnbouwster met toekomst.
www.weinberggeiss.at
www.weinbeisserei.be

Wachau

De Wachau ligt in de nauwe vallei van de Donau tussen Melk met zijn beroemde  benedictijnerabdij en Krems: niet voor niets verklaard tot Unesco werelderfgoed. Het omvat 1344ha gelegen op steile hellingen. Merkwaardig genoeg heeft Wachau nog geen DACstatus.


De kwaliteit van de wijnen gaf aanleiding om een eigen classificatie in te stellen: Steinfeder,Federspiel en Smaragd als topkwaliteit.
“Vom Stein zum Wein” is het motto van dé terroirist van de Wachau: Toni Bodenstein. Hij en zijn vrouw Ilse hanteren een holistische visie in de exploitatie van hun 16,5 ha wijngaard die volledig zijn gewijd aan 60% riesling en 40% grüner veltliner.

Grüner Veltliner  – Stockkultur Smaragd Ried Achleiten 2016 – Prager 

Deze grüner veltliner is op basis van 80 jaar oude stokken die volgens de traditionele Stockkultur –  een snoei- geleidingsvorm  van voor de jaren 1950 met een hogere aanplantdensiteit  – verbouwd worden in een bijzonder perceel van 3ha. Achleiten is een voor de Wachau paradigmatische wijngaard: steile terrassen tussen de 200 en 400 meter hoogte met een ondergrond van vooral gneiss en donkere amphiboliet.
Dit paradepaardje heeft een fonkelende geelgroene kleur. In de neus krijgen we wat citrusfruit met vervolgens toetsen van ananas en mango. Een sprankelende mineraliteit komt opzetten met wat tonen van marsepein. In de mond krijgen we een volle en tegelijk spannend fruitige  wijn met veel diepgang en complexiteit. Een lichte kruidigheid en ziltige mineraliteit zorgen voor finesse en elegantie. Een lange en kronkelige finale schenkt verrassende geur- en smaakperspectieven. Deze Smaragd is een juweeltje.
www.weingutprager.at
www.bestcaviar.be

Wiener Gemischter Satz DAC

De Wiener Gemischter Satz is een specialiteit met een lange traditie uit de Weense wijnbouw. De Gemischter Satz is niet alleen typisch voor de regio maar staat ook symbool voor de gemengde Weense cultuur ten tijde van de keizerlijke en koninklijke Habsburgers.

Tot vijftien verschillende druivensoorten worden dooreen aangeplant. Hierdoor worden kwantitatieve en kwalitatieve schommelingen tussen de  wijnjaren gecompenseerd. In de unieke geurcompositie  versmelt het exotische van de heel rijpe soorten met de frisheid en rassigheid van de laat rijpende druiven tot een wonderlijk geheel. De druiven staan niet alleen samen aangeplant maar ze worden  ook samen geoogst, gevinifiëerd en opgevoed. Zo krijgen we een veelzijdige en complexe wijn.

Ried Rosengartel 1 ÖTW  Nussberg 2017 – Wiener  Gemischter Satz DAC – Wieninger

Wieninger is een topproducent met internationale faam. Met zijn Gemischter Satz kreeg hij “heel Wien”  in één “Wieninger wijn”.
Het wijndomein Wieninger telt in totaal 52ha ,waarvan 35ha verdeeld  over de Bisamberg en de Nussberg die, gescheiden door de Donau, elk een eigen terroir kennen. De Nussberg, de meest gereputeerde uit de appellatie,  bestaat uit verweerde  ‘musschelkalk’ met een tamelijk aandeel klei, op een ondergrond van massieve kalksteen.
Deze cuvée is Wieningers diva. In het midden van de Nussberg ligt het historisch vermaarde Rosengartelperceel (Ried) dat in de Donaumonarchie de meest begerenswaardige wijn leverde. Het is een gezamenlijke aanplant van oude stokken: 50%  grüner veltliner, weissburgunder, neuburger, traminer en riesling. Sinds 2008 wordt hier biodynamisch gewerkt. Er wordt handmatig geplukt en gesorteerd (gebotrytiseerde druiven worden verwijderd). Na een zachte persing volgt een vergisting in gekoelde inox. De wijn krijgt tenslotte een opvoeding op eigen droesem om in augustus van het volgende jaar te worden gebotteld.
Volle en geelgroene kleur. In de neus een hoogstaande aanzet door een rijk boeket van rozenblaadjes. Vervolgens  bloemetjeshoning met toetsen van sinaasappel en wat kweepeer met een kruidig puntje. In de mond krijgen we een volle en rijke wijn; vlezig met knapperige zuren en wat schilfers amandel.  Een krachtige ronde wijn die tegelijk elegant en complex is , zwierig en mineralig gestructureerd uitlopend op een sappige en verleidelijke  finale eindigend met een smakelijk bittertje. Ik voelde mij  een ‘koning – keizer’ te rijk.
www.wieninger.at
www.leirovins.be

Vanzelfsprekend wil ik de komende Wine Summit niet missen: reizen om te leren …. om te degusteren.

Johan De Groef

Dossiers IVV, klik hier

Geef een reactie