Oostenrijk: groot zijn in het klein (deel 1)

30/09/2019 - In mei arriveerden zo’n 180 journalisten uit de internationale wijnwereld. Plaats van afspraak : Wenen. Gastheer:  het Austrian Wine Marketing Bureau o.l.v. de getalenteerde Willi Klinger.

Wine Summit 2019

 We werden in verschillende  groepen opgedeeld die elk met een eigen programma verschillende regio’s verkenden. Ik had het geluk om in de  “Donau-groep” te belanden. Tijdens de vierdaagse reis in Neder-Oostenrijk kreeg ik een uitstekende inleiding op de Oostenrijkse wijnen in het algemeen en de oudste en meest bekende appellaties langs de Donau in het bijzonder. Er werd afgesloten met een congres voor de ‘verzamelde pers’ in het Neder-Oostenrijkse Paleis in hartje Wenen.

We hoorden twee interessante historische voordrachten : één over dr Zweigelt en zijn rol tijdens de naziperiode en één over de wijngeschiedenis in Oostenrijk. Van de gelegenheid werd gebruik gemaakt voor de vooraankondiging van de publicatie in januari 2020 van wat het referentiewerk over de Oostenrijkse wijncultuur moet worden.

Onder redactie van de heer Willi Klinger en professor Karl Vocelka, belichten meer dan veertig auteurs – van de prehistorie tot vandaag –  alle facetten van wijn in Oostenrijk.
Tegelijk met de 500 bladzijden tellende Duitse versie (met 170 afbeeldingen) verschijnt een verkorte Engelse editie.
Aankopen kan via deze link: https://shop.oesterreichwein.at/de/buecher-cds-dvds/buecher/wein-oesterreich-die-geschichte-englisch


De weldra met pensioen gaande directeur mr Klinger himself ( hij wordt nu CEO van Wein & Co ), gaf ons nog een masterclass over de regio’s die we (nog)niet bezocht hadden. Afsluiten deden we in schoonheid met een conviviaal degusteren onder goed gestemde collega’s en genietend van een warme lenteavond tijdens de Big Heurigen Party op het Weingut Fuhrgassl-Huber net buiten Wenen.

Oostenrijk heeft duidelijk en daadkrachtig haar wijnschandaal uit 1985 weten om te buigen tot een duurzaam en succesvol wijnverhaal. Een langetermijnstrategie van passioneel werken en samenwerken aan kwaliteit , geholpen door gedegen wetenschappelijk onderzoek, coherente meertalige communicatiestrategie  (alle wijnboeren die ik ontmoette spraken voortreffelijk Engels !), veelzijdig oenotoerisme en brede culiniare inzet van de wijnen, maakten dit kleine wijnland (46.500 ha wijngaard) groot.
Het grote aandeel van witte wijnen (67 %) vooral grüner veltliner ( 31%) garanderen  brede  culinaire inzetmogelijkheden

De Traditionsweingüter

In 1992 werd het Verein der Österreichische Traditionsweingüter opgericht. Dit ijvert voor een proefondervindelijke en wetenschappelijk (ook geologisch) gefundeerde verdere differentiatie van de klassieke kwaliteitspiramide, waarbij wijnen uit een afzonderlijke wijngaard aan de top staan. Bovenop deze basis van cuvées uit afzonderlijke bergwijngaarden, startten zij sinds 2009 met de erkenning van afzonderlijke 1ÖTW-wijngaarden: de Erste Lagen of premiers crus . Het uiteindelijke doel is om als top van deze bijzondere kwaliteitspiramide ook een aantal grand cru wijngaarden te definiëren. Maar dat is voorlopig toekomstmuziek die – begrijpelijkerwijze – politiek bijzonder gevoelig ligt. Sinds 2018 zijn , naast Wachau, Kremstal, Kamptal en Traisental, Wenen en Carnuntum in dit ‘Donauverband’ opgenomen. Onder het dynamisch voorzitterschap van Michael Moosbrugger (Weingut Schloss Gobesburg) erkende het 64 leden tellende Verein der Österreichische Traditionsweingüter (ÖTW) in haar classificatie uit 2018, 72 Erste Lagen. Hun uitstekend en wetenschappelijk gedocumenteerde publicatie kan je verkrijgen op: www.traditionsweingueter.at

De nieuwe Oostenrijkse Sekt is gearriveerd

In Langenlois krijgen we midden de wijngaarden – na een korte inleiding op de kwaliteitspiramide van sekt – een proeverij “sur l’herbe”.
Bubbels zijn in en bijzonder gegeerd in het Verre Oosten. Ook op dat vlak laat Oostenrijk zich niet onbetuigd en maakt werk van kwaliteitsvolle bubbels.

De kwaliteitspiramide van Sekt

Sekt Klassik

Sekt Klassik mag worden gemaakt met een tweede gisting op fles of op tank. Nadien volgt een rijping van minstens negen maanden op de lie.

Sekt Reserve

De traditionele methode – tweede gisting op fles – moet worden gebruikt. Vervolgens krijgt de wijn minstens achttien maanden flesrijping op de lie.

Sekt Grosse Reserve

Ook hier is een tweede gisting op fles obligaat gevolgd door minstens dertig maanden rijping op de lie. Daar bovenop moet de wijn afkomstig zijn – overeenkomstig de twee hoogste trappen van een kwaliteitspiramide – uit één dorp of uit één wijngaard (Ried)


Twee “coups de coeur”: een Klassik en een Grosse Reserve op basis van grüner veltliner

Grüner Veltliner extra brut 2017 – Sekt Klassik –  Niederösterreich g.U. – Höllerer Alois

De familie Höllerer doet al 200 jaar aan wijnbouw. Alois nam het bedrijf in 2010 over en exploiteert 23 ha verspreid over het zuiden van Kamptal tot aan de terrassen van Wagram: heel verschillende terroirs dus (löss,gneiss, maar ook verschillende microklimaten). Alois kreeg een klassiek Oostenrijkse opleiding in Klosterneuburg en liep stage in Duitsland en Zuid-Afrika. Hij is een gedreven purist met visie.
Zijn Klassik viel op omdat hij de grüner veltliner zo authentiek en basaal tot zijn recht laat komen. Niet voor niets stelt hij zich strengere eisen dan de regelgeving. De wijn kreeg een traditionele tweede gisting op fles en verbleef twaalf maanden op de lie.
Groengele kleur met een mooie en wat verspreide pareling van kleine belletjes. In de neus licht gepeperde appel en peer. In de mond heel levendig fris met een heel klein ziltig puntje. Uitstekend aperitief die ook wat krachtiger fingerfood aankan. Ongelofelijke prijs-kwaliteit verhouding.
www.weingut-hoellerer.at

Net als op de didactische, boeiende en gemütliche reis zelf, presenteer ik voor elke ‘appellatie’ mijn coups de coeur in wit, met een voorkeur voor Oostenrijkse autochtone druivensoorten.

Grüner Veltliner brut nature 2014 – Sekt Grosse Reserve –  Niederösterreich g. U.  – Langenlois Ried Steinhaus – Jurtschitsch

 Het wijndomein Jurtschitsch in Langenlois is een hoogstaande referentie in de Oostenrijkse wijncultuur. Stefanie en Alwin exploiteren 62 ha verspreid over heel wat wijngaarden in Kamptal. Zij willen authentieke en complexe terroirwijnen maken. Niet te verwonderen dat zij  zo’n 45 verschillende cuvées in wit en rood in hun portfolio hebben. Jawel, hun devies is “schrumpfen um zu wachsen”. Breeddenkend als ze zijn staan zij open voor nieuwe ‘oude’wegen, ze werken biologisch en zijn in de kelder zo min mogelijk interveniërend.
Al tijdens hun studentenjaren in Geisenheim waren ze gek op al wat ‘mousse’ geeft. Vanaf 2007  startten ze met een authentieke Grüner Veltliner Sekt.
Deze Grosse Reserve is op basis  van 100% grüner veltliner verbouwd op 400 m hoogte op de Mittelberg, wat garant staat voor een trage rijping en dus frisheid.
Na de spontane gisting rijpt de wijn een klein jaar op grote houten vaten alvorens hij zijn tweede gisting start op fles. Jurtschitsch geeft de tijd zijn tijd: 36 tot 48 maanden blijft de wijn op zijn lie, om vervolgens na de ’dégorgement’  – zonder dosage – en aangevuld met wat rijpe grüner veltliner definitief te worden afgesloten.
Zilverkleurig met mooi gecentreerde en ragfijne belletjes. In de neus krijgen we krokante appels met wat toetsen van kruisbessen. In de mond alweer fris fruit op een dun laagje witbrood met een drupje room. Deze Grosse Reserve heeft – ondanks de moeilijke jaargang  2014 – een elegante textuur die mooi mineralig is onderbouwd en lang zuiver blijft nazinderen. 
www.jurtschitsch.com
www.wijnenjanrots.be

Vervolg : de verschillende regio’s – 7/10/2019

Johan De Groef

Dossiers IVV, klik hier

Geef een reactie