Elzas : 3 Grands Crus van dichterbij bekeken

21/09/2018 - Aan de top van de wijnhiërarchie in de Elzas schitteren 52 Grands Crus. Al deze terroirs bezitten niet hetzelfde potentieel qua expressie. Het is dus interessant om ze van tijd tot tijd even van dichterbij te bekijken, waardoor we hun specifieke kenmerken beter kunnen plaatsen. Vandaag bekijken we er drie.

G.C. Pfingstberg

Deze Grand Cru vertegenwoordigt 28,15 ha van de 220 ha wijngaarden in de gemeente Orschwihr, gelegen in het zuidelijke deel van de wijnstreek van de Elzas op zo’n 20 km van Colmar. De Pfingstberg geniet van een ideaal microklimaat dankzij zijn zuid-zuidoostelijke ligging op 300 m hoogte en doordat hij beschermd is tegen de regen en de wind door het massief van de Vogezen, meer bepaald door de Grand Ballon die achteraan de heuvels ligt. De wijngaard rust op een textuur van klei en zandsteen. Door de steile ligging is het soms nodig om de hellingen te verstevigen en terrassen te bouwen in muurtjes van zandsteen. Momenteel is de trend echter om nieuwe wijnstokken aan te planten in de richting van de helling. Riesling, die hier 50% van de aanplant uitmaakt, heeft het hier erg naar zijn zin. Enerzijds omdat dit een relatief koel terroir is waardoor de druiven langer kunnen rijpen, en dus meer finesse en verticaliteit met zich meebrengen, en anderzijds omdat de bodem goed waterdoorlatend is en tegelijk gebruikmaakt van de talrijke bronnen uit het woud dat over de wijngaard uitkijkt, waardoor deze Grand Cru geen teveel aan water heeft, maar ook geen tekort. De druiven kunnen daardoor perfect rijpen en in de wijn voor heel specifieke minerale en complexe aroma’s zorgen. Op voorwaarde natuurlijk dat de wijnbouwer de ambitie heeft om het potentieel van deze Grand Cru te respecteren.

Op de Pfingstberg zijn weinig domeinen aanwezig. Bij het proeven van enkele wijnen van zes onder hen, stelde ik twee zaken vast: één, alle wijnen hebben een verticaal raster; en twee, de rol van de producent blijft essentieel om de expressie van dit terroir te doen schitteren, zodanig dat we hier het niveau van de domeinen kunnen rangschikken. Twee domeinen die volgens mij aan de top staan zijn:
Domaine Valentin Zusslin : wat een schitterende riesling van de G.C. Pfingstberg in het warme 2015 !
Domaine François Schmitt :  G.C. Pfingstberg cuvée Paradis 2016, elegantie en complexiteit. 

G.C Zinnkoepflé

De oppervlakte van deze Grand Cru is twee en een half keer groter dan de vorige, met zijn ruwe en steile hellingen die naar het zuiden en zuidoosten gericht zijn. Zinnkoepflé is een soort van noord-zuidverbinding die in het midden van de vallei ontstaat en de gemeenten Soultzmatt en Westhalten scheidt. De zuidelijke top reikt tot 446 m en de noordelijke tot 468 m. Dit wijngebied kijkt uit over de Vallée Noble, in oude teksten Vallis Praenobilis genoemd. De wijnpercelen situeren zich tussen 320 en 400 m hoogte, op een aangeplante oppervlakte van 71 ha. Deze Grand Cru geniet van een warm en droog microklimaat door zijn ligging, maar ook doordat hij beschermd is tegen de wind en de regen. We vinden er trouwens een mediterrane en Kaspische flora en fauna terug. De naam Zinnkoepflé komt van ‘Sonne Koepflé’ of ‘Sonne Arle’, de lokale benaming voor kleine en cirkelvormige maritieme fossielen. Helemaal bovenaan is de bodem kalkachtig met zandsteen, met op de top veel kalkachtige schelpjes. Beneden is de bodem hoofdzakelijk samengesteld uit zandsteen en in het midden hebben we een mix van kalk, zandsteen en mergel. Deze geologische millefeuille, gelinkt aan weinig neerslag (270 mm tijdens de groeiperiode) doordat dit wijngebied beschermd wordt door de Petit en de Grand Ballon, zorgt voor krachtige wijnen, heel vurig, vooral in het geval van de gewürztraminer. Sommigen vinden dit geen ideaal terroir voor riesling, vooral niet wanneer de resultaten van de klimaatverandering zich doorzetten.

Het aantal wijnbouwers dat percelen heeft op de Zinnkoepflé ligt veel hoger dan op de Pfingstberg. Het is dan ook normaal dat de wijnen meer divers zijn en het lastiger wordt om een welbepaalde expressie van dit terroir te omschrijven. Om het aanbod te verduidelijken richt het huidige syndicaat van de Grand Cru zich tot een voorstel om enkel droge of zoete wijnen te aanvaarden, en alle stijlen daartussenin te bannen. Van de 15 producenten kwamen de wijnen van deze wijnbouwers het meest naar voren:
Domaine Léon BoeschDomaine Agathe Bursin –  Domaine MuréDomaine DiringerDomaine Jean-Marie Haag – – Domaine Paul KublerDomaine Rieflé Seppi LandmannDomaine Éric Rominger

G.C. Steinert

Misschien minder bekend dan de vorige twee, is deze Grand Cru naar het oosten georiënteerd en tegelijk de meest steile wijngaard van de gemeente Pfaffenheim. De bodem is droog, waterdoorlatend en hoofdzakelijk kalkachtig. Deze Grand Cru bezit een homogeen terroir, met meer naar beneden toe een laag aarde met stenen van kalkachtig puin, vandaar de naam Steinert. Deze aparte geologische samenstelling zorgt ervoor dat er op dit gebied van 38,90 ha anders moet gewerkt worden en er voor onderstammen moet gekozen worden die zeer resistent zijn tegen ‘actieve kalk’ en de droogte, dus weinig vigoureus. Rekening houdend met deze factoren is gewürztraminer hier het meest aangeplante druivenras, gevolgd door pinot gris. Riesling vertegenwoordigt slechts 6%.

Tijdens het proeven kwamen er twee tot drie domeinen naar voren die mij het meest kwalitatief leken :
Domaine Pierre FrickDomaine Moltès Antoine et filsDomaine Rieflé Seppi Landmann

Bernard Arnould

Voor andere artikels van ‘Op reis met IVV’, klik hier

Geef een reactie