De Gallo Nero kraaide voor de 300ste keer

18/08/2016 - De anteprima 2016 verliep in de druilerige week van 14 februari.  In het voorprogramma  - de basis van de kwaliteitspiramide -  passeerde eerst de hele familie Chianti , Chianti Colli….. D.O.C.G 2015. 

Meteen werd duidelijk dat 2015 een heel goed wijnjaar is : een vrij gematigde winter ,een milde lente  met zachte temperaturen,  heel warme en droge zomermaanden met vervolgens mooi gedoseerde regenval en koele nachten. De druiven rijpten  traag en dus evenwichtig en bereikten zo een optimale  fenolische rijpheid:  Ideaal voor een mooi uitgedoste sangiovese.   Dat was reeds genietbaar  bij de  30%  betere ‘instapwijnen’, maar het belooft vooral voor de top van de Toscaanse appellaties.  Dus nog even wachten tot 2017 voor de Classico’s, tot 2018 voor de Gran Selezione en tot 2020 voor de Brunello’s.

 Voor Chiantilovers

En niet verdwaasd door Valentijnsdag, vielen we voor enkele – prijs/kwaliteit –  verrukkelijke  Chiantis van Azienda Agricola Le Fonti, Buccia Nera, Camperchi, Castello di Gabbiano, Corbucci , Fattoria Dianella, Fattoria Il Muro, Fattoria Lavacchio, Fattoria Varramista ent Melini.  De chianti van Fattoria di Piazzano  – het  wijndomein van de familie Bettarini, ten zuidwesten van Florence – echter stal mijn hart: een pretentieloze, maar eerlijke  frisfruitige volbloed chianti met enige diepgang, geliefd bij zomerse culinaire uitstapjes met wat rood vlees op de barbecue. www.fattoriadipiazzano.it

Fattoria di Piazzano1

Fattoria di Piazzano

Vervolgens baanden we ons een weg – en dan nog in sneltempo  – tussen de verschillende Consorzio als de Vini di Carmignano, Vini Cortona en de wat mij betreft betere Tutela Morellino di Scansano. De Maremma moest ik mij ditmaal ontzeggen. Ik kon niet weerstaan aan de 100% sangiovesegedreven Poggio Brigante 2014 en de Spiaggiole 2014 van Poggio Maestrino e Spiaggiole. Maar finaal viel ik op de knieën voor de klassiek gestilleerde Morellino di Scansano 2014 van Terenzi. Een diepe paarse kleur met een intens boeket van kersen en pruimen met wat kruidigheid. Een sappige wijn met ronde tannines en fruitige elegante afdronk. www.terenzi.eu

Terenzi1

Terenzi

Chianti Classico, il Magnifico

Chianti Classico  – The Black Rooster – viert haar 300jarig bestaan met talloze wijnfestivals in o.a. Greve en Castelnuovo Berardenga. Voor zij die naar Toscane reizen, neem eens een kijkje op  www.chianticlassico.com.

chianti-classico-3754-1-2

Driehonderd jaar, d.w.z.  1716!  De vroege jaren 1700 kenden  barre winters en waren vooral getekend door de Spaanse Successieoorlog en de betrokkenheid van Frankrijk, England en Duitsland en dat met alle ontwrichtende gevolgen voor de wijnproductie en de wijnhandel. Cosimo III de Medici realiseerde  een enorme handelsvoorsprong voor Toscane , door zijn afzijdigheid in dat conflict én door  in 1716 de eerste grenzen van de Chianti Classico zone te bepalen. Sindsdien vloeide er heel wat water  .…neen wijn  door Europese kelen en veroverde Toscane de harten van zij die cultuur en genieten in alle zintuiglijkheid  opzoeken. Het bouwde  een heel wijnimperium uit met een heuse kwaliteitspiramide.

Dit jaar proefden we zo’n 50 Classico’s jaargang 2014,  25  Riservas jaargang 2013 en de Gran Seleziones jaargangen 2013 ,2012 en 2011.
Even een korte schets van deze  vier recentste middelmatige jaargangen. In 2014 heeft Toscane  ondanks felle regenbuien in juli en zelfs enkele hagelbuien her en der toch een productietoename van 10 % ten opzichte van 2013 genoteerd. September  en begin oktober brachten aangenaam weer waardoor al de druiven in goede omstandigheden hun optimale rijpheid konden bereiken.  De sangiovese werd pas geoogst rond midden oktober.  De gemiddelde opbrengst wijn/fruit is hoger dan de vorige jaren terwijl het gemiddelde suikergehalte van de druiven iets lager ligt. 2014 is een wijnjaar met eerder elegante wijnen maar zeker geen blockbusters.

strada (1)

2013 is eveneens een middelmatig wijnjaar. Een vrij regenachtige lente op het moment van de bloemzetting met een alles behalve optimale bevruchting tot gevolg. Maar het mindere fruit kende wel een perfecte rijping met  behoud van frisse zuren en een perfecte fenolische rijpheid van de tannines.

In 2012 ligt de opbrengst zo’n  10 tot 30 procent lager dan normaal. Dat is voornamelijk  te wijten aan de zeer koude weken in februari en het koude natte weer tijdens de bloei. De zomer was  droog en zeer warm. De regen van eind augustus zorgde voor de grote opluchting en verlengde de rijpingsperiode van de (laatrijpe) sangiovese.

In 2011 kreeg  Toscane een hittegolf  over zich heen in de tweede helft van augustus. Vele domeinen zagen zich geconfronteerd met de moeilijkheid om in de vroegrijpende rassen voldoende frisheid en zuren te behouden. Gelukkig waren de nachten wel voldoende fris . Ook Chianti Classico met zijn arme stenen bodems had het bijzonder moeilijk om voldoende frisheid te bewaren terwijl appellaties met diepere bodems zoals Montepulciano, Montalcino hieronder minder te lijden hadden.
Voor 2014 weerhielden we volgende Chianti Classico’s  van: Antinori  Pèppoli,  Badia a Coltibuono,  Banfi (Fonte alla Selva),  Barone Ricasoli (Brolio),  Castello di Ama (Ama), Castello di Fonterutoli, d’Isole e Olena,  Rocca delle Macie (Famiglia Zingarelli), Tenuta degli Dei,  Tenuta di Nozzole,  Tenuta la Novella (Casa di Colombo) en Vignamaggio (Terre di Prenzano).

Poggerino-Winery-05

Poggerino

de Riservas 2013 die de essentie van de sangiovese perfect wisten weer te geven zijn: alweer Villa Antinori, Castagnoli (Terrazze), Castellare di Castellina, Cecchi, Le Miccine, Poggerino (Bugialla), Rocca delle Macie et Tenuta di Nozzole.

De Gran Seleziones die onze voorkeur wegdragen voor 2013: de Fonte alla Selva van Banfi, de Castello di Ama san Lorenzo van Castello di Ama en de Casasilia van Poggio al Sole. Voor 2012  de Castello di Brolio van Barone Ricasoli, de Castello Fonterutoli van het gelijknamige kasteel, Bellezza van Castello di Gabbiano, La Prima van Castello Vicchiomaggio, Sergio Zingarelli van Rocca delle Macie en La Forra van Tenuta di Nozzole. Voor 2011 de Badia a Passignano van Antinori, Renzo Marinai, de riserva di Mona Lisa van Vignamaggio en de  Crespine van Vignole.

In de persconferentie  en een gesprek met de voorzitter van het Consortium , Sergio Zingarelli eigenaar van het Rocca delle Macie  (dat voor ons telkens in de prijzen viel, www.roccadellemacie.com ingevoerd door www.lacantiniera.be ), kwam duidelijk naar voren dat de zwarte haan veel noten op zijn zang heeft, maar dat er nog aan de kwaliteitspiramide moet getimmerd worden. Precisering van de gehanteerde differentiatie zodat de vlag de lading dekt ,dringt zich op. Zoniet kan de kwaliteitspiramide voor de consument verworden tot een toren van Babel. Een voorbeeld met drie hartendieven; drie evenwaardige 100% sangiovesewijnen in het glas maar …het etiket, de naam, de prijs? In Vino Veritas en waarheid komt uit een blind proevende  en dus kindermond.

Cepparello 2013 IGT, Isola e Olena

Isole-e-Olena-Cepparello

Deze officiële tafelwijn van het familiale domein Isole e Olena  is de vrucht van de experimentele en non-conformistische geest van Paolo De Marchi. De wijn is nog vrij gesloten maar verraadt nu reeds zijn enorm potentieel. Ondanks zijn verblijf van een jaar op barriques, domineert het schitterend fruit met diepgang en complexiteit gecombineerd met frisheid en sappigheid. Een volbloed sangiovese die tegelijk finesse en evenwichtigheid heeft. Dit noemt men een tafelwijn maar dan wel één voor een heel bijzondere grote en geselecteerde tafel.
www.isoleolena.it
www.chateauxvini.be

Renzo Marinai, Chianti Classico DOCG Gran Selezione 2011

renzo-marinai-gran-selezione-327572_1x3.8

6 ha wijngaard  in Panzano – Greve in Chianti, in handen van Renzo , zoon van  poëet en artiest Iori Marinai. Deze Gran Selezione  met een opbrengst van slechts 2000 flessen is de selecte vrucht ( max. 25 hl/ha) van vinologisch meesterschap. 33 maanden opgevoed , eerst op vaten ,dan op barriques en vervolgens op fles. Intens briljant rood. Krachtig en elegant, body met finesse. Het fruit tooit een grote meneer. Enkel voor mensen met een gevoelige neus. Geen toeval dat – met de nieuwe Nederlandse eigenaar – deze ontroerende Toscaanse  meester prijkt op de restaurantkaart van het Rijksmuseum in Amsterdam. www.renzomarinai.it en voor het culinaire hoogstandje met dito wijnkaart: www.rijksrestaurant.nl

Badia a Passignano, Chianti Classico DOCG Gran Selzione 2011

306_1_1_2_1

Men kan niet om het Antinori-imperium heen. Met zijn oenologen als wijlen Giacomo Tachis en nu Renzo Cotarello mag men alleen het allerbeste verwachten , zelfs bij middelmatige jaargangen laat staan met het beloftevolle 2015.
De Badia a Passignano overdondert  met zijn 79800 flessen opbrengst. Groots maar zeker niet kleinschalig.  Antinori combineert  het groot zijn in alle variaties. Deze Gran Selezione is de vrucht van een selectie van de beste druiven uit de wijngaarden rond de door Antinori in 1987 verworven abdij van Badia a Passignano. De 100% sangiovese ondergaat haar malolactische fermentatie op eikenhouten vaten en krijgt vervolgens 18 maanden opvoeding in de monastieke kelders  op vaten ( van 225l tot 500l) van Hongaarse eik. Nadien volgen nog eens 12 maanden bezinning op fles. Een intens rode wijn met in de neus naast rijp donkerrood fruit  toetsen van balsamico en grafiet. In de mond krijgen we een feest van kracht en finesse. Het is een harmonische  wijn met diepgang en complexiteit en gracieus als een echte Toscaanse grand seigneur.
www.antinori.it
www.wijnendeclerck.bewww.globalwineries.comwww.ispc.bewww.italvin.bewww.deconinckwine.com

Drie hartendieven, maar als het op reglementaire bepalingen aankomt een raadsel met historische verklaringen.  Alle drie sieren de regio van Cosimo III . What’s in a name ? A message in a bottle. Is het wachten op bedreigingen van buitenaf en een nieuwe Cosimo om preciezere bepalingen zoals percelen,terroirs etc.  te creëren ? Benieuwd of  alle haantjes uni sono kraaien ?

De Vernaccia di San Gimignano is de enige witte schone in het gezelschap. De vernaccia kan in deze appellatie zo elegant fruitig en puntig zuur zijn dat hij een ideale en breed inzetbare tafelgast is. De bijzondere jaargang 2015 geeft minder frisse zuren en een meer ronde  en  malse structuur met toetsen van exotisch en aromatisch fruit. Wij  selecteerden : Casale Flachini, Cesani, Fattoria Abbazia di Monte Oliveto, Fattoria San Donato, Il Lebbio, Panizzi, Tenuta La Vigna et Tenuta le Calcinaie.

San-Gimignano-Nov07-DE1403sAAR900

Voor de Vino Nobile di Montepulciano proefden we 48 cuvées uit de jaargang 2013 en enkele Riservas uit 2012. En  de genomineerden zijn….: Salcheto , Fattoria La Braccesca, Tenuta Valdipiatta, Poliziano, Priorino “Viola”, Tenute del Cerro (riserva Antica Chiusina), Lombardo en Nottola. Tussen  de riservas 2012 vielen vooral op: Carpineto, Tenuta di Gracciano della Seta, Barbanera “ Duca di Saragnnano, Fattoria La Braccesca “ Santa Pia” en cuvée Amore Mio  Croce di Febo.

8_large

Een verticale (1997 – 2015) degustatie bij Salcheto ( www.salcheto.it, ingevoerd door  www.tgfinewines.be) toonde nog maar eens hoe doorheen de algemene jaartyperingen de wijnmaker én het precieze terroir het verschil kunnen maken. Michele  Manelli is een biodynamische en visionaire wijnboer doordrongen van het duurzaam ondernemen. Zijn 2001 – zo jong –  en 2011, naast zijn Salco 2089 ( een assemblage van 2008 en 2009), getuigen van zijn gevoeligheid voor toekomstige  verandering ( maatschappelijk , klimatologisch) en ingetogen liefde voor grote wijnen . Niet voor niets dat de degustatie in groten getale begon maar intiem eindigde bij kaarslicht.

h4

Montalcino straalde uitzonderlijk  onder een zonovergoten blauwe hemel. Brunello – de autochtone sangiovesedruif genaamd prunello – is het kroonjuweel van de Toscaanse wijnen. Wij proefden  127 Brunello di Montalcino uit 2011 plus nog wat geselecteerde cuvées. 35 wijnen konden ons bekoren. La Mannella, La Poderina, La Rasina, Loacker Corte Pavone, Mocali, Piombaia, Podere Canapaia, Salvioni, San Lorenzo, San Polino, Sasso di Sole, Scopone, Tenuta Buon Tempo, Uccelliera, Vasco  Sassetti, Villa Poggio Salvi, Armilla, Bonacchi, Canneta, Caparzo, Carpineto, Donatella Cinelli Colombini, Fanti, Il Bosco di Grazia, Il Poggiolo, La Fiorita et La Magia.

Opnieuw bleek de ‘gewone’ generieke Fanti  ( www.tenutafanti.it, ingevoerd door  www.licata.be) buitengewoon, de norm of moet ik zeggen de referentie voor een fruitgedreven en evenwichtige Brunello  met elegante diepgang. Eensgezind met Herwig Van Hove sloot ik deze degustatie in schoonheid af  genietend van een glas ontroerend mooie  Vigna La Casa 2011 van Caparzo ( www.caparzo.com, ingevoerd door www.qualitywines.be). Prachtig fruit zonder enig vlekje, evenwichtig vlezig rond en fris, harmonisch gedrapeerd rond gestreken tannines. Meditatief eindeloos glooiend. Toscane op zijn best, exemplarisch.

En ja nadien …alleen nog de melancholie van vervlogen schoonheid en verlangen naar de  Anteprima 2017 .

Johan De Groef

Voor meer “Dossier IVV”, klik hier

Terenzi3

 

Geef een reactie