Côtes du Rhône en het wijnlandschap, aflevering 1

04/07/2016 - Dit eerste hoofdstuk maakt de spreidstand tussen de heroïsche wijnstreek van het noorden en de wijngaarden binnen handbereik die we ten zuiden van Avignon vinden.

Heroïsche wijnstreek binnen handbereik

Link naar de presentatie van deze saga in  8 episodes
Enerzijds helemaal in het noorden van de vallei en anderzijds in het uiterste zuidoosten van van Avignon, maakt de wijnstreek van de Rhône een soort van spreidstand. De afstand is groot maar ook het uitzicht.

Beide wijngebieden roepen door hun verscheidenheid een paradox op. Het eerste deel, met daarin appellaties als Côte Rotie en Condrieu, lijkt binnen handbereik, als een lijn langsheen de Rhône getekend door een reuzenhand. Groene arceringen op een grijze ondergrond, twee lappen van een patchworkdeken die abrupt ophouden. Een verticale die tekenend is voor het landschap.

Het tweede, met vlaktes die afgezoomd worden door heggen, lijkt bij elke stap verder uit te breiden. Het volledige geheel krijgen we niet in beeld gebracht, de wijngaarden lijken als golven die door de wind worden weggeveegd.

AOC Cote Rotie / Cote Rotie AOCHeroïsche wijnstreek

 Heroïsch is het woord! Maar we moeten er heen gaan om het waarom van deze term te begrijpen. De hellingen zijn steil en het werk in de wijngaarden is er bikkelhard. Op sommige plekken lijkt het alsof we in de lucht zweven. Het massief van Pilat, op basis van schist en graniet, houdt abrupt op aan de oevers van de Rhône. Om het steile te benadrukken worden de hellingen ingesneden door tal van kleine rivieren, waardoor het rotsachtige franjes lijken. Het is daar waar gekozen wordt om druiven te verbouwen. Gelukkig resulteert het hard labeur in fraaie wijnen en de bekendheid van deze wijnstreek.

Structuur van het landschap

De dorpen bevinden zich vaak aan de voet van hellingen, zoals Ampuis, zitten in een uithoek van een vallei of liggen vlak naast een uitloper van een rots. Malleval is daar een opmerkelijk voorbeeld van. Dit klein middeleeuws stadje kende een zekere rijkdom toen de Lyonese zijde furore maakte. Vandaag kunt u er een mooie stadswandeling maken tussen de vele middeleeuwse huizen en voormalige zijde-ateliers.

Opvallend in deze regio zijn ook de talrijke wijngaardstaken waaraan de leidraden van de wijnranken worden vastgemaakt. Ze maken strepen doorheen het wijnlandschap, grijze en zwarte trekken, samen met de muurtjes van opeengestapelde stenen.

Lokale praktijken

De belangrijkste spelers in dit landschap zijn de wijnbouwers. Zij bepalen de bescherming ervan, maar ook de organisatie en de schoonheid. Zoals een schilder kunnen ze het landschap tussen de rijen wijnstokken groen kleuren door bepaalde grassen te zaaien en op die manier een alternatief bieden voor het wieden van onkruid. Het is een praktijk die vaak de enige oplossing is op deze steile hellingen. Meerdere wijndomeinen nemen deel aan een experiment waarin op zoek wordt gegaan naar de beste grassoorten die een definitieve oplossing bieden voor het onkruid tussen de wijnstokken.

Tussen twee wijngaardstaken, met een glas in de hand

Zich te midden van het wijnlandschap installeren om enkele wijnen te proeven, blijkt een fantastische manier te zijn om de lokale productie te ontdekken. Maar wat voor een productie! Tussen Ampuis en Limony is het moeilijk kiezen. En welke wijnbouwer van de Côte Rotie, Condrieux, Saint-Joseph of het mytische Château Grillet verkiezen we, bijzonder lastige keuzes zijn het.

domaine-cluzel-roch-coteaux-du-lyonnais-galets-2014Als bij toeval ontdekken we Domaine Clusel-Roch en zijn cuvée Viallière 2014, donkerpaars van kleur, geurend naar iris en viooltjes met bloemblaadjes besmeurd met sap van krieken en frambozen. De smaak is ongelooflijk fris en breed, met specerijen als zwarte peper en komijn die het fruit onderstrepen. De structuur is vol, met tannines die nu nog wat stroef zijn maar tegelijk het karaktervolle van deze wijn benadrukken.
Manuele oogst die gedeeltelijk ontsteeld wordt, maceratie van 3 tot 4 weken, opvoeding van 2 jaar in houten vaten waarvan 30% nieuw. www.domaine-clusel-roch.fr
www.rhone-vins.be

portrait-famille_2013 1

Alvorens we richting het uiterste zuiden trekken, gaan we voor een condrieu. Een wijn waar we niet omheen kunnen is de Coteau de Vernon 2013 van Domaine Vernay, die bovendien een aangename afsluiter blijkt alvorens we met vakantie gaan. Prachtig goud van kleur met een hint van smaragdgroen, geurend naar rozen en mimosa met wat viooltjes. Florale parfums die onze smaakpapillen aanscherpen. De smaak is fijn maar ook heel breed, de basis voor een grote wijn. Licht maar aards tegelijk. Minerale impressies die dankzij hun ragfijne en kristalheldere eigenschappen de structuur en uiteindelijk ook de weinige zuren redden. Bij dit fraai evenwicht komen specerijen opzetten, worden de florale indrukken duidelijk, alsook het fruit, vlezige en krokante bessen die ontzettend lekker en sappig zijn. Puur raffinement!

16836-250x600-bouteille-domaine-georges-vernay-coteau-de-vernon-blanc--condrieuDe wijnstokken viognier zijn bijna 80 jaar oud en staan aangeplant met een dichtheid van 10.000 stokken/ha op een terras met een bodem van graniet dat gericht is naar het zuiden en het zuidoosten. De vinificatie vindt plaats in barriques, net zoals de opvoeding van 18 maanden, waarvan een kwart in nieuwe eikenhouten vaten. www.domaine-georges-vernay.fr
www.courtiersvinicoles.be

1471895_10151839842148233_645849941_n 1

 

AOC Cotes du Rhone Villages Gadagne / AOC Cotes du Rhone Villages Gadagne

Spreidstand

 Wijngaard binnen handbereik

Het andere uiterste van de Côtes du Rhône, meer naar het zuiden richting Avignon, is in feite een brede band van een oud terras uit het Villafranchien. De basis zijn dezelfde rolkeien als waaruit de beroemde kastelen van de pausen zijn gebouwd. Het plateau wordt onderbroken door heggen en bosschages die het perspectief inkorten. Enkel de hellingen aan de rand bieden een vergezicht op de vruchtbare vlakte van Comtat, op Avignon en in de verte op de Ventoux, Luberon en de Monts du Vaucluse. Dit voormalige terras op een hoogte van 115 meter is een afwisseling van open en gesloten landschappen, van schaduw en licht, zoals een coulissenlandschap.

Goede manier om te ontdekken

In het hele gebied dat meestal voldoende schaduw biedt, zelfs putje zomer, kunt u heerlijke wandelingen maken doorheen de wijngaarden. Maar de fiets is daarentegen toch efficiënter en vaak ook prettiger, zeker om de streek in zijn geheel beter te begrijpen. Er zijn twee uitgestippelde fietsroutes, een van 6 km en een langere route van 16 km, van aan de top tot aan de oever van de Sorgeu. Op deze routes fietst u langs wijnpercelen die door heggen van cipressen worden afgebakend, beschermd door recent met gras aangelegde bermen, waarna u een nieuwe helling opwacht …  www.provence-a-velo.fr/circuits-velos/VTC/offres-100-1.html

Appellatie in de kijker

Wanneer er in het zuidoosten van Avignon een mooie collectie Côtes du Rhône-wijnen te ontdekken vallen, zijn er ook een aantal vrij recente Côtes du Rhône Villages met de naam van de gemeente eraan gekoppeld. Tussen de cipressen en de ruisende bladeren, daar waar de mistral stevig kan waaien, vinden we helemaal ten zuiden van deze streek de wijnen van de Côtes du Rhône Villages Gadagne, genoemd naar het dorp Châteauneuf-de-Gadagne.

In de schaduw van een heg, met een glas in de hand

Gadagne 2014 Domaine des Bois de Saint Jean
Helder granaatrood bezit hij een gegrilde geur van geroosterd brood met daarop een laag rode vruchtenconfituur gekruid met peper en kaneel. De smaak is zacht en fruitig, net zoals de geur, opent zonder tegenstribbelen en biedt van in het begin impressies van garrigue en een licht gerookt accent. Rijpe tannines rollen over een zijdezachte basis en een uitstekende lengte doet ons specerijen ontdekken die een beetje daarna het fruit onderstrepen.
Assemblage van 85% syrah en 15% andere toegelaten druivenrassen, gevinifieerd en opgevoed in inox tanks. www.domaineduboisdesaintjean.fr
www.labarrique.be

695-Domaine-Bois-Saint-Jean-Photos-Vins-Cotes-du-Rhone-Vacqueyras-Chateauneuf-du-Pape

Historisch fragment

Alvorens we de streek verlaten, herinneren we u eraan dat dit de geboorteplek is van de ‘Coupo Santo’, het bekende gedicht en lied geschreven door Frédéric Mistral om de delegatie Catalaanse schrijvers en politici te bedanken die de Provençaalse culturele beweging in het midden van de 19e eeuw aanmoedigden.

Tot binnenkort met een volgend wijnlandschapsverhaal …

Marc Vanhellemont

Voor meer “Dossier IVV”, klik hier

661-Domaine-Bois-Saint-Jean-Photos-Vins-Cotes-du-Rhone-Vacqueyras-Chateauneuf-du-Pape

Geef een reactie