Climats, een nieuwe impuls voor Moulin-à-Vent ?

02/01/2018 - Zoals de andere Crus van Beaujolais zou Moulin-à-Vent graag zien dat hun beste ‘climats’ officieel erkend worden. En dat die misschien, wie weet, ooit Premiers Crus worden.

Door een speling van het lot werden de lieux-dits van de herkomstbenaming, die daar aanspraak op zouden kunnen maken, door het INAO jammer genoeg nooit officieel geregistreerd. Nochtans bestaan ze, ik kwam er onlangs nog mee in contact!

De sterren van de ‘gore’

Gelegen tussen Chénas en Fleurie, met een bodem van graniet en zandsteen, intrigeert Moulin-à-Vent. Er wordt vaak gezegd dat het de meest Bourgogneachtige van de Crus van Beaujolais is, of de meest zuidelijke bourgogne. Maar dergelijke vergelijkingen hebben eigenlijk niet veel zin.
Moulin-à-Vent is een volwaardige AOC met eigen karakteristieken en zelfs eigen climats. De herkomstbenaming omvat meer dan 70 gekadastreerde lieux-dits, waarvan 19 daar min of meer aanspraak op kunnen maken: Au Michelon, Champ(s) de Cour, Le Clos, Le Carquelin, Les Rouchaux, En Morperay, Les Burdelines, La Roche, La Delatte, Les Bois Maréchaux, La Pierre, Les Joies, Rochegrès, Le Mont, La Rochelle, Champagne, Les Caves, Grenerier, Plantier-Favre, Les Vérillats …

De bodemstructuur van de volledige herkomstbenaming is vrij homogeen (de fameuze ‘gore’, zoals de bodem daar genoemd wordt), maar al naargelang de omgeving treffen we toch nuances aan. Zo zijn de diepte van de bodem (klei en zandpuin) en de vruchtbaarheid variabel, zijn de hellingen min of meer steil, met diverse liggingen ten opzichte van de zon, en moeten we ook met de hoogteverschillen rekening houden, tussen 200 meter ten zuiden van Romanèche-Thorins en 450 meter ten noordwesten van Chénas.

Wist u dat?

Moulin-à-Vent een van de zeldzame Franse AOC’s is waarvan de naam niet gelinkt is aan een gemeente of een regio ? De herkomstbenaming refereert naar een windmolen die te midden van de wijngaarden staat.
Vóór 1936 en de ingebruikname van de AOC’s werden de wijnen van Moulin-à-Vent vaak verkocht onder de naam ‘vins de Romanèche, de gemeente die samen met Chénas de herkomstbenaming vormt, of als ‘vins des Thorins’.
Wanneer we verder in de tijd teruggaan, krijgen we aanduidingen te zien die aantonen dat de grenzen van de Franse wijnstreken niet altijd dezelfde waren dan dat vandaag het geval is. Zo had ampelograaf Victor Rendu het in 1850 over ‘de wijnen van Romanèche die de meest fijne van de Mâconnais zijn’ en heeft hij het ook over één wijn in het bijzonder: ‘Moulin-à-Vent is de meest gedistingeerde’.
Ook onderstreepte hij dat ‘deze zone lange tijd het koninkrijk was van de pinot noir en dat het wijngebied maar zeer geleidelijk werd overgenomen door gamay of bon plant, een meer productieve druif’.
Voor zij die nog twijfelen of Moulin-à-Vent een primeurwijn op de markt brengt, vertellen we graag dat deze wijn pas gebotteld wordt na 3, 4 of 5 jaar rijping.

Een overzicht

Oktober jongstleden gaf het syndicaat van de herkomstbenaming Moulin-à-Vent de pers de gelegenheid de wijnen van deze climats te proeven. Locatie was het Château de Pizay waar een 100-tal wijnen van 50 producenten op de proeftafel stonden, waarvan 44 afkomstig van lieux-dits, en dat in 3 wijnjaren.
Ik moest dus een dubbele opdracht uitvoeren: de kwaliteit van de wijnen beoordelen en trachten te proeven of de climat, al naargelang de diverse producenten, naar voren kwam in de wijn. Niet eenvoudig. Niet alle climats werden in hetzelfde wijnjaar voorgesteld en ook was de signatuur van de wijnmaker (vooral het type van wijnopvoeding) een belangrijk punt van aandacht.

Voor alle duidelijkheid : hoewel ik alle wijnen per climat proefde, was ik omgekeerd niet in staat er een climat in het bijzonder uit te halen.
Wel moet ik bekennen dat mijn favoriete wijnen afkomstig waren van Champ(s) de Cour, La Rochelle en Les Thorins (al moet er rekening gehouden worden met het aantal domeinen voor elke climat: 7 voor La Rochelle, 5 voor Champ de Cour en 3 voor Les Thorins). Daar voeg ik graag nog 2 andere climats aan toe : Le Mont (die slechts door 1 wijn vertegenwoordigd werd, aangezien andere producenten hun wijnen eerder als Rochegrès aangeven) en La Roche.
Hieronder vindt u de lijst van mijn favoriete wijnen, geklasseerd per climat (of niet, aangezien sommige voorgestelde wijnen blends waren van verschillende pecelen en lang niet alle wijnbouwers van Moulin-à-Vent hun wijnen onder de naam van de climat aangeven).

Champ de Cour

Champ de Cour of Champs de Cour is een groot plateau dat naar het zuidoosten is gericht met vrij ondiepe bodems, een van de grootste climats van de herkomstbenaming. Het ligt niet ver van Moulin, die voor de naam van de AOC zorgt, op de grens tussen de gemeenten Chénas en Romanèche-Thorins. De grootte en de diversiteit van de micro-terroirs waren ongetwijfeld redenen dat het relatief moeilijk was om de wijnen te identificeren die er afkomstig van waren.
Toch ontdekte ik er een constante in: de mooie vlezigheid van de wijnen. Van de 5 voorgestelde wijnen weerhield ik er 4.

Mijn favorieten :
Domaine Richard Rottiers Champ de Cour 2015 (***) www.domainerichardrottiers.com ,
Château du Moulin-à-Vent Champ de Cour 2014 (**) www.chateaudumoulinavent.com  ;
Thibaut Liger-Belair Champ de Cour 2015 (**)http://m.thibaultligerbelair.com  ;
Mommessin Champ de Cour 2015 (*)www.mommessin.com

Dominique Piron ziet veelbelovende toekomst
voor gamay

In het begin van de avond, waar een reeks Moulin-à-Vent-wijnen van oude jaargangen werden voorgesteld in Château de Pizay, had Dominique Piron, voorzitter van Interbeaujolais, het tegen de aanwezige journalisten en wijnbouwers over de nieuwe filosofie van Beaujolais : ‘De tijd van het uniforme denken is voorbij. Gedurende jaren verkochten we zelf geen fles beaujolais, ze kwamen gewoon naar ons om te kopen. Dat was veel te gemakkelijk. Ook de tijd van onderinvesteringen is voorbij. Vele grote domeinen, vooral binnen de Crus, werden in de 19e eeuw opgericht door rijke inwoners van Lyon die hun domeinen in deelpacht lieten. Tegelijk toonden hun erfgenamen niet altijd dezelfde interesse voor de wijnbouw, noch voor de verkoop. Voeg daar de problemen van opvolging aan toe, de versnippering van de wijngaarden, en u begrijpt waarom er de laatste jaren tal van domeinen van eigenaar veranderden. De verkoop van Château de la Chaize is een van de jongste voorbeelden. Er is dus een nieuw tijdperk aangebroken, wat opwindend is.

De locomotief van Beaujolais zijn niet langer de Beaujolais Primeurs, maar de Crus. Vandaag moeten we op gamay inzetten, een druivenras met een groot potentieel, vooral wat fruit en materie betreft. Te meer omdat er vandaag veel interesse is voor wijnen die vlot drinkbaar zijn. Wijnen van de Beaujolais, en vooral die van de Crus, zijn trendy en perfect voor de huidige wijnvraag wereldwijd.’

La Rochelle

Deze climat situeert zich ten noordwesten van Champ de Cour, in de gemeente Chénas. Net zoals Champ de Cour is La Rochelle naar het zuidoosten gericht. Wat de bodem betreft zijn het de granietrijke zandbodems die domineren, vrij diep, maar ook vrij arm, behalve aan mangaan. Bij alle wijnen vond ik een zeker dynamisme terug, een ‘minerale’ frisheid die ik, bij gebrek aan een betere term, toeschrijf aan de aanwezigheid van mangaan en kwarts in de bodem. Niettemin waren er ook een aantal wijnstalen die vrij streng waren in hun jeugd. Andere daarentegen waren dan weer erg vlot en smakelijk. Niet gemakkelijk dus om een algemeen beeld te schetsen.

Mijn favorieten:
Domaine Olivier Merlin La Rochelle 2009 (***) www.merlin-vins.com  ,
Château du Moulin-à-Vent La Rochelle 2014 (***) www.chateaudumoulinavent.com  ,
Domaine Olivier Merlin La Rochelle 2014 (**) www.merlin-vins.com,
Domaine Pierre-Marie Chermette La Rochelle 2015(**)  www.chermette.fr .

Les Thorins

Deze van in de 18e eeuw beroemde climat (tot in 1936 praatte men zonder onderscheid over de wijnen van Thorins of Moulin-à-Vent) ligt ten noorden van Moulin, eveneens op de grens van de twee gemeenten. Misschien zijn de wijnen van deze climat het meest geschikt voor een (verstandige) houtopvoeding, hoewel ook sommige cuvées die geen hout gezien hadden het zeer goed deden.
Het kwaliteitskenmerk dat het meeste opvalt voor de wijnen van deze climat, ondanks de merkbare verschillen: het opulente.

Mijn favorieten:
Château des Jacques Les Thorins 2015 (***) www.chateau-des-jacques.fr  ,
Château du Moulin d’Eole Thorins 2015 (***) https://moulindeole.fr   ,
Domaine des Terres Dorées Les Thorins 2015 (***).

La Roche

Deze climat situeert zich ten zuidoosten van Moulin, in Romanèche-Thorins, net onder de climat Moulin-à-Vent. Moeilijk om een gemeenschappelijk punt te vinden bij de voorgestelde wijnen, buiten misschien dan het massieve houtgebruik (hoewel er vrij weinig wijnstalen op de proeftafel stonden).

Mijn favorieten:
Thibault Liger-Belair La Roche 2015 (**) http://m.thibaultligerbelair.com  ,
Maison Jean Loron La Roche 2015 (**) et 2011 (**) www.loron.fr  .

Nog prima wijnen (andere climats,
of zonder aanduiding van een climat) :

 Château des Jacques 1999 (***) www.chateau-des-jacques.fr  ,
Château du Moulin-à-Vent 2015 (***) www.chateaudumoulinavent.com ,
Domaine Paul Janin Vignes du Tremblay 2003 (***) et 2015 (***) www.domaine-paul-janin.fr ,
Domaine de Bel Air 2014 (***) www.dombelair.com  ,
Domaine de Colette Le Mont 2015 (***) www.domainedecolette.com  ,
Domaine de la Chèvre Bleue Vieilles Vignes 2016 (***) www.chevrebleue.com ,
Moulin d’Eole 2015 (**) https://moulindeole.fr ,
Domaine de l’Iris 2016 (**) iris.fan@orange.fr  ,
Vignerons de Bel Air Automne Intense 2015 (**) www.vignerons-belair.com ,
Bourdon 2015 (**) www.domaine-bourdon.fr  ,
Domaine des Fontaines Clos des Michelons 2015 (**) www.domainedesfontaines.fr  ,
Domaine La Bruyère Le Carquelin sélection parcellaire 2015 (**) www.domaine-labruyere.com  ,
Domaine de Colette Cuvée Jeanne 2015 (**) www.domainedecolette.com  ,
Château de Chénas Cœur de Granit 2015 (**) http://cavedechenas.com  ,
Domaine des Caves Cuvée Étalon 2015 (**) et 2014 (*) www.laurent-gauthier.com ,
Mommessin Les Grandes Mises 2015 (*) www.mommessin.com  ,
Domaine du Granit Les Caves 2015 (*) Margeland 2009 (*) www.domaine-du-granit.com ,
Château de Durette 2015 (*) www.chateaudedurette.eu  ,
Domaine Céline & Nicolas Hirsch XIII (*) http://domainehirsch.pagesperso-orange.fr.

Samengevat

Het didactische van deze oefening was uitermate interessant, maar mijn persoonlijke ervaring hield niet veel steek: ik was niet in staat om de climats te herkennen.
Hoe dan ook zorgde deze wijnproeverij voor twee verrassingen: een fijne en een minder fijne.
De fijne verrassing: de wijnen van Moulin-à-Vent – van welke climat dan ook – waren verrassend op gebied van verouderingspotentieel. Op de avond die voorafging aan de echte proeverij gingen we terug tot in de jaren 1990, waarbij de grote verrassing was dat niet alleen de wijnen goed bewaard gebleven waren, maar ook heel verleidelijk smaakten, en waarvan sommige zelfs nog veel fruittonen bezaten!
De minder fijne verrassing: de trend dat sommige producenten, toch voor hun prestigewijnen, een te intense houtopvoeding hanteren. En dat is jammer. Niet alleen voor de wijnbouwers die zo het terroir weggommen dat ze trachten naar voren te brengen, maar vooral ook voor de wijnliefhebbers/proevers die zich daar totaal niet meer in kunnen terugvinden. Bijkomende opmerking : sommige van deze cuvées leken me zelfs oninteressanter dan hun eigen instapgamma!

En een vaststelling: gedegen producenten doen het goed in het merendeel van de climats, zelfs al maken ze daar geen aanspraak op, aangezien sommige producenten eerder voor een bepaalde naam van een cuvée kiezen. Ik denk dan vooral aan Thibault Liger-Belair, Domaine Janin, Château du Moulin à Vent, Domaine Colette, Olivier Merlin en, hetzij in een zeer bewerkte stijl, aan het onbetwistbare Château des Jacques.
Dus, climats of geen climats? Ik heb de neiging om, ondanks alles, de producenten te steunen voor een erkenning ervan. Misschien niet alle 19 (opgepast voor het opblazen van benamingen!), maar tenminste voor de meest pertinente. Al was het maar om de kwestie van samenhang.
Er zijn duidelijk verschillende terroirs binnen de regio van Moulin-à-Vent en is er geen geldige reden dat deze verdienstelijke en vrij regelmatige AOC op gebied van kwaliteit op een dag geen Premiers Crus zou kunnen bezitten, terwijl de Côte d’Or, Côte Châlonnaise en zelfs binnenkort ook Pouilly-Fuissé er meer dan genoeg hebben.
Maar opdat consumenten ze nog zouden kunnen onderscheiden, zou ik zeggen : niet meer dan in Pouilly-Fuissé, Montagny of Pommard, maar ook niet minder.

Domaine Richard Rottiers www.domainerichardrottiers.com
www.divinewines.be  – www.oenologic.bewww.vinesse.beJacques Delirewww.vojacek.nl

Domaine Pierre-Marie Chermette www.chermette.fr
www.cavedesoblats.comlacaviniere@skynet.bewww.frankfissette.bewww.maisondesvins.bewww.mouchart.beinfo@divo.com

Vignerons de Bel Air www.vignerons-belair.com
www.cinoco.com

Château de Durette www.chateaudedurette.eu
www.thevine.bewww.eurowines.behttp://vinovino.beMichel et CépagesSaveurs de France

Hervé Lalau

 Voor meer IVV dossiers, klik hier

 

 

Geef een reactie