Cairanne, de Cru

10/01/2018 - Cairanne is het jongste dorp van de Côtes-du-Rhône-Villages dat een eigen Cru-status kreeg. Een bezoek leek ons gepast, al proevend uiteraard!

De overgang tot gemeentelijke herkomstbenaming of “cru” gebeurde niet van de ene dag op de andere. Het idee dateert reeds van meer dan 20 jaar geleden, maar een lijvig dossier opstellen vraagt nu eenmaal tijd. In 2008, toen Cairanne nog bij de Côtes-du-Rhône-Villages hoorde, werd het dossier door het syndicaat bij het INAO ingediend. Acht jaar later werd de Cru uiteindelijk goedgekeurd. Deze stap ging echter niet zonder slag of stoot, en overstappen richting een Cru gaat vrijwel altijd gepaard met een zeker verlies.

Minder hectaren, meer restricties

Het gebied van de AOC werd ongeveer 300 ha kleiner, waarover gediscussieerd kan worden en al veel over gediscussieerd is, steunend op de geologie. Maar laat ons zeggen dat dit collateral damage is. Hoe dan ook rest er nog zo’n 1000 ha : 1088 ha, om precies te zijn. Voor meer kwaliteit, wat logisch is voor een Cru, werd ook het handvest herzien, dat voortaan veel drastischer is dan het vorige. Zo is het gebruik van chemische onkruidverdelgers verboden, wordt het verplicht manueel te oogsten (met een afwijking van 5 jaar voor zij die nog oogstmachines gebruiken), is er een verlaging van het rendement van 3 hl/ha, hetzij 38 hl/ha voor rode wijnen en 41 hl/ha voor witte wijnen (rendementen die weliswaar bijna nooit worden behaald), is het gebruik van sulfiet beperkt tot 100 mg/l voor de rode wijnen en 150 mg/l voor de witte wijnen (wat nog steeds veel blijft, voor zij die deze doses toepassen en ook voor de wijndrinkers die intolerant zijn voor SO2). Verder mogen er geen houtchips gebruikt worden, is de rijpingsduur voortaan langer, moet er een selectie uitgevoerd worden in de wijngaard, of wanneer de druiven binnenkomen in de vinificatieruimte, enz…
Niet verwonderlijk dat er enkele bezwaren waren en zelfs schadeclaims … Wat er ook van zij, geholpen door twee mooie wijnjaren (2015 en 2016), lijkt het erop dat de meeste wijnbouwers er alles aan doen om deze promotie te staven.

Een overtuigende proeverij ter plaatse

Cairanne is altijd al elegant geweest, fruitig, met een goede en homogene kwaliteit, nog vóór hij naar Cru overging. Het was dus zeer interessant om enkele wijnen van 2014 (de tijd als Villages) en enkele van 2015 (als Cru) te proeven.

2014 in rood, een wijnjaar met een koude zomer en lage(re) alcoholvolumes (13,5°)

Domaine de Crémone 2014
Geur van geroosterde broodkorst met daarop een laag griotteconfituur, stukjes vuursteen en zoethout.
Breed van smaak, smakelijk, krokant, rood fruit, mooi vol, sappige lengte gekruid met peper, gestructureerd, middelmatig lang.
http://domainedecremone.fr

Domaine Roche 2014
Geur van boerenjongens (de likeur), gekruid met peper, komijn en kardemom.
Krokant van smaak, vrij licht, maar met body, elegant en vol, fijne tannines, vrij strak, die voor een impressie van crêpe de Chine zorgen en waaruit sap van aardbeien en kersen vrijkomt.
www.domaineroche.fr

Les Chemin de Sève Loïc 2014
Olijvenblaadjes, broodkorst, zwarte tapenade, gevolgd door geplette aardbeien.
Vol van smaak, smakelijk, goed strakke tannines, een beetje gesloten, zeer mooie lengte, zeer elegant ook, met fijne aroma’s van garrigue.
www.lescheminsdeseve.com

Les Douyes Domaine de l’Oratoire Saint Martin 2014
Geur van rozemarijn, tijm en selderij.
De smaak is een en al rood fruit, aardbeien, kersen, rode bessen, met een vleugje peper en een bijna levendige frisheid, fijne lengte gekruid met piment.
www.oratoiresaintmartin.fr
www.maisondesvins.be  – www.autrementditvins.bewww.vinsbrunin.comwww.okhuysen.nl

 L’Ebrescade Domaine Richaud 2014
Geur van zoethout, zwarte peper, blauwe pruimen, humus, stukgeslagen stenen.
Fijne fruitigheid van aardbei, framboos, gepeperd, fijne tannines, broodkorst, warm mineraal van gebakken klei, kurkuma.
marcel.richaud@wanadoo.fr
www.titulus.be www.etiquette-wines.com 

L’Authentique Domaine Delubac 2014
Weinig expressief in het begin, maar met nadien gekonfijte kers, peper, tijm en aardbeiboomvrucht.
Fijne tannines in de smaak, goed sappig, elegant, mooi omwikkelde frisheid.
http://rhone.vignobles.free.fr/pages/delubac.htm

Rood 2015 Côtes-du-Rhône-Villages Cairanne

In 2015 hadden wijnbouwers de keuze om hun wijnen aan te geven als gemeentelijke Côtes-du-Rhône-Villages of als Cru Cairanne.

Domaine Trapadis 2015
Geur van verse munt, zwarte kers, blauwe bosbes.
Frisse smaak, elegant, krokante tannines, voldoende bite.
www.domainedutrapadis.com

Maylis Juliette Avril 2015
Geur van vruchtvlees van zwarte kersen, tapenade van zwarte olijven, tomatenblaadjes.
Elegant van smaak, kristallijne tannines, fijne jus van aardbeien en kersen, luchtig, fijne lengte.
www.julietteavril.com
www.closduculot.com

Rood van de Cru 2015 – gebotteld

Maximilien Domaine Grand Bois 2015
Geur van amandelpasta en tapenade, licht vegetaal met fijngemalen olijvenblaadjes.
Vrij strak van smaak, bijna streng, gesloten maar met een prettige en fruitige lengte.
www.dewitwines.be

Domaine Richaud 2015
Geur van zwarte aardbeien met tapenade, blaadjes van tomaat en walnoten.
Elegante smaak, fijne tannines, aangenaam fruitig.

Wat meer over de geologie

Cairanne bevindt zich in het verlengde van het bassin van Valréas. Het is een bassin dat in de vallei van de Aigues ligt, met van noordoost richting zuidwest: Roaix, Rasteau en Cairanne.

In Cairanne zorgen diverse bodems uit het mioceen voor een opeenvolging van bodemstructuren, van mergel tot zand (safres). De hoger gelegen heuvels van de gemeente mengen alluvia uit het mioceen, op basis van rolkeien en kalkachtige kiezels omwikkeld met gele, okergele en bruine mergel. Zij zorgen voor een van de meest expressieve terroirs binnen de entiteit. Vervolgens hebben we het grootste terroir van de Cru: colluvia op basis van keien en mergel, een harmonieuze mengeling ontleend uit het mioceen, wat voor meer genereuze, complexe en elegante wijnen zorgt. Nog meer naar beneden krijgen we de terrassen van de rechteroever van de Aigues, een mix van elementen uit het mioceen en alluvia uit het kwartair, dat voor meer krachtige en tanninerijke wijnen zorgt. Helemaal in het zuiden van het dorp is er het goed geventileerde plateau van Garrigues dat de verbinding maakt met Plan de Dieu. Deze oude alluvia zijn een combinatie van rolkeien, kiezel, zand en klei, zwaar en rustend op een zandlaag (safres) uit het mioceen. Zand (safres) dat in het noordwesten van het dorp bijna aan de oppervlakte komt en waarvan het gele zand gunstig is voor de productie van elegante, fruitige en frisse rode wijnen, alsook gracieuze en aromatische witte wijnen. (met dank aan Georges Truc, œno-geoloog)

Ligging en klimaat

De Cru bevindt zich enkel in de gemeente Cairanne en wordt geruggesteund door het zuidelijke deel van een heuvelachtig massief uit het mioceen, omzoomd door de vallei van de Aigues in het westen en de vallei van de Ouvèze in het oosten. De productiezone bevindt zich op hellingen en gaan tot 335 m hoogte, steeds genietend van prima liggingen. Dit reliëf houdt voor een deel de mistral in de wijngaarden tegen, die hier ongeveer 165 dagen per jaar blaast. Er valt jaarlijks nauwelijks meer dan 720 mm neerslag, hoofdzakelijk in de lente en in de herfst.

 

Een paar interessante ontmoetingen

Door de wijngaarden wandelen, enkele wijnbouwers ontmoeten, proeven … interessant.

Domaine des Amadieu Yves-Jean Houser

Corine en Yves-Jean Houser, beiden landbouwingenieur en origineel afkomstig van Franche-Comté, kochten dit klein domein van 7 ha in 2007, een wijngaard met een ondergrond van mergel en zand (safres). Precisie en elegantie zijn de kernwoorden van dit domein. Het leek hen logisch dat ze eerst overstapten naar biologische wijnbouw en vervolgens biodynamische. Maar aan de woorden precisie en elegantie kunnen we ook generositeit toevoegen, wat duidelijk werd met de cuvée Garrigues, een wijn met een licht gerookte geur, geparfumeerd met rode bessen, aardbeien met peper en koriander. De elegante smaak doet denken aan rode vruchtengelei (rode bessen en aardbeien), met daarbovenop het fluwelige van frambozen. Opvoeding in inox tanks.
Ook hun witte wijn beantwoordt aan deze geraffineerde stijl. Een assemblage van roussanne, grenache, marsanne en viognier die naar ijzerkruid en lindebloesem ruikt. De smaak is tegelijk breed en heerlijk fruitig, gekoppeld aan een minerale basis met een duidelijk reliëf. Alcoholvergisting in gebruikte vaten, malolactische gistng, opvoeding van 9 maanden in barriques.
www.domainedesamadieu.com
www.wercowines.com www.vinorama.be www.vivelevin.be www.biobelvin.com

L’Oratoire Saint Martin

Frédéric en François Alary (10e generatie van deze wijnbouwersfamilie op dit domein!) staan vandaag aan de leiding van dit bedrijf van 25 ha. Elk jaar opnieuw stellen ze zich in vraag. Niets is definitief, steeds zijn ze op zoek, met slechts één doel : kwaliteitsdruiven oogsten en heel simpelweg wijn maken die aan het terroir correspondeert. De meeste percelen liggen op de noordoostelijke heuvels, met een weids uitzicht over Plan de Dieu, de Dentelles du Montmirail en de Ventoux. Een panorama dat ongetwijfeld helpt om knappe wijnen te maken.

Deze weerspiegeling, gekoppeld aan de bodem en zijn omgeving, vinden we terug in de cuvée Haut Coustias dat een blend is van hoofdzakelijk mourvèdre met gelijke delen grenache en syrah. Hij ruikt naar garrigue waarop een parfum van brem en vijgenblad drijft. De frisse smaak, die heel streng is in het begin, wordt elk jaar wat soepeler. De garrigue wordt omgezet in kruidige smaken onderstreept door zoethout en besmeurd met rood fruit. Nog steeds strak van smaak, maar niettemin ook vrijgevig, met prompt wat indrukken van kaneel, een korrel zout, walnoot, en daarbovenop een vleugje munt. De witte Haut Coustias, gemaakt van 40% marsanne, 40% roussanne, 10% clairette en 10% grenache, valt van in het begin in de smaak door zijn accenten van honing met tijm, dennennaalden, heide, perensiroop en gedroogde abrikozen. De smaak is smeuïg, geparfumeerd met rozen, opgefrist met gekonfijte citroen en gekruid met saffraan, heel licht tanninerijk met een finale waarin we anijs herkennen. Opvoeding van 12 maanden in barriques.
www.oratoiresaintmartin.fr
www.maisondesvins.be  – www.autrementditvins.bewww.vinsbrunin.comwww.okhuysen.nl

Domaine Alary

Ongetwijfeld een van de oudste domeinen binnen de herkomstbenaming, want daterend uit 1692! Vandaag runt Denis Alary dit domein met 29 ha wijngaarden verspreid over verschillende terroirs binnen de entiteit.
Denis verdedigde zich met hand en tand, maar steeds op een aangename manier, om toegang te krijgen tot de Cru, maar is er ook stellig van overtuigd dat clairette een van de hoofddruivenrassen van witte Cairanne moet zijn.
Zijn cuvée L’Exclus is een opmerkelijke wijn. Hij is voor 100% op basis van clairette, vergist in barriques zonder malolactisch gisting, geurend naar anijs en ijzerkruid. De weelderige smaak bezit ook een speelse frisheid en doet denken aan garrigue met impressies van amandelbloesem, een mespunt zout en keien. Kortom, een wijn die ons bekoort vanaf de eerste slok.

De cuvée Jean de Verde is een blend van hoofdzakelijk grenache met een klein beetje carignan. Een verleidelijke wijn is het, vooral door zijn wild karakter. Zelf hebben we niets te zeggen, het is de wijn die beslist. Zijn vleugje zoethout leidt ons naar elegant fruit, fijne specerijen, versmolten tannines en een frisse smaak. We zijn verkocht!
www.domaine-alary.fr
www.la-cave-des-sommeliers.comwww.vinotheek.be www.vinsleloup.com www.autrementditvins.be

Domaine Marcel Richaud

Welke beloning is er mooier wanneer een project van een heel leven lang verzekerd wordt door een opvolging? Marcel ging altijd al, van in het begin, voor het allerbeste in Cairanne. Steeds is hij op zoek, continue, want nooit is iets echt af en de dingen kunnen altijd verbeterd worden. Niet dat hij op zoek gaat naar het onbereikbare en een soort van luchtkastelen creëert, maar sowieso gaat hij richting een manier om de druiven, van dat of dat perceel, het beste te doen uitkomen. Hij is man die het terroir interpreteert, en dat zonder valse noten.
De opvolging wordt verzorgd door zijn zoon en zijn oudste dochter, de eerste in de wijngaarden, de tweede in de vinificatieruimtes. Beiden runnen nu nog samen met hun ouders het domein, maar dat die opvolging wel snor zit werd bewezen door de proeverij.


De Cairanne in wit en in rood bezitten beide diezelfde fluwelige textuur, fris fruit en fijne specerijen. Wat de nu nog jonge L’Ebrescade betreft, daar proeven we een mix van gekonfijte aardbeien met vruchtvlees van bigarreaukersen, een zilt accent en tannines met een ietwat onstuimig karakter. Na enkele jaren komen er toetsen van cacao vrij, worden de specerijen duidelijker en de tannines zachter. Niet te veel, want de wijn mag ook zijn vurig karakter niet verliezen, hoewel hij tegelijk ook genereus is.
marcel.richaud@wanadoo.fr
www.titulus.be www.etiquette-wines.com

Bruno & Vincent Delubac

De gebroeders Delubac illustreren perfect de evolutie die Cairanne in enkele decennia meemaakte. Het waren hun ouders die destijds in 1956 met wijnbouw startten, nadat hun olijfbomen gedecimeerd werden door de vrieskou. Toen beide broers het domein pas overnamen, maakten ze aanvankelijk heel krachtige, opulente en impressionante wijnen, wat toen in de mode was. Of zoals Vincent zegt, de jongste en de meest spraakzame : ‘Wie pas start wil zijn stempel zetten, wil een beetje in de schijnwerpers staan.’
Het was hun ‘syrahtijdperk’, dit druivenras dat destijds werd voorgesteld als ‘verbeteraar’. Vandaag gaan ze veel meer afgemeten te werk, met oude grenache van de zuidelijke Rhône en vooral met mourvèdre ‘die met zijn voeten in het water moet staan en met zijn hoofd in de zon’, zonder hun dierbare carignan te vergeten. Ze gaan voor meer delicate wijnen. Voorbeelden zoekt Vincent niet meteen in Châteauneuf-du-Pape, maar eerder in Bourgogne.

Het domein telt vandaag 30 ha, waarvan 26 ha in Cairanne.
Om hun productie te illustreren, kozen we voor een wijn van 2012: de cuvée Les Bruneau. De geur doet denken aan een volle fruitmand (pruimen, kersen) omringd door rook. De smaak is onwaarschijnlijk fris, bijna ijzerhoudend. Deze brede wijn bezit genoeg concentratie om niet schriel te zijn en voldoende finesse om niet monolitisch te lijken. De kwadratuur van Cairanne? Maar wat is eigenlijk een typische Cairanne? ‘Elegantie’, wordt ons gezegd. Maar in dit geval is die elegantie vrij robuust, dynamisch en zonovergoten. Wat niets contradictorisch bezit.
De enige echte paradox schuilt in het woord ‘ubac’, de schaduwzijde van een vallei …
Deze cuvée is een blend van ongeveer 50% grenache, 25% syrah, 15% mourvèdre en 10% carignan (met variaties al naargelang het wijnjaar).

Laurent Brusset

Dit familiedomein van 70 ha is onderverdeeld in 5 AOC’s : Rasteau, Gigondas, Ventoux, Côtes-du-Rhône en Cairanne. Dit domein werd al meermaals door ons aangehaald (er gaat geen jaar voorbij of een van hun wijnen wordt weerhouden tijdens onze proeverijen) en wordt vandaag gerund door Laurent Brusset, de 3e generatie van deze wijnbouwersfamilie.
Cairanne, daar waar de kelder gesitueerd is, maakt het gros van het gamma uit. Laurent stelt maar liefst 5 cuvées voor, van diverse assemblages (Les Travers, in wit en in rood) en diverse percelen (Chabrilles, Esprit de Papet). Stuk voor stuk de moeite waard, zodanig dat het lastig is om één cuvée te selecteren.
We vielen voor de Les Travers 2016, die onder de oude naam van het domein Garrigues en de streek van Aigues verenigt, bovenaan en onderaan de herkomstbenaming, en voor een evenwichtig huwelijk zorgt van kracht en souplesse, van fruit en specerijen.
Nog top is de cuvée Hommage à André Brusset, ook van 2016. Nog zeer jong, deze wijn van niet-ontriste druiven die tegelijk vol en zeer fijn is, heel getypeerd ook, met accenten van pruimen, gerookt en specerijen, opulent van smaak, sappig en smaakvol. Hij is op basis van oude wijnstokken grenache (80 jaar oud) en mourvèdre.
www.domainebrusset.fr
www.tacos.bewww.tonvincolruyt.be/search/wine/brussetwww.vionwijnen.be

Marc Vanhellemont en Hervé Lalau

Dossiers IVV, klik hier 

Inloggen

Ik ben mijn wachtwoord vergeten

Abonneer u of schrijf u in voor de « IVV Wijnbar » (gratis)

IVV digitaal, dat is het volledige In Vino Veritas magazine, modern en met meerdere functies. De inhoud ervan wordt 4 keer per week geüpdatet
Om toegang te krijgen tot alle artikels, gebruik te maken van onze zoekmotor en interactieve functies, slechts één oplossing: het abonnement!
Vier formules :

  • Gratis toegang tot de «  IVV Wijnbar » (bij het abonnement inbegrepen)
  • Het abonnement van 1 jaar voor € 40
  • Het abonnement van 2 jaar voor € 76
  • Het proefaanbod van 15 dagen voor € 5

Ik schrijf me in en/of ik abonneer me