België en Wijn (episode 5)

Laatste aflevering van de reeks België en Wijn. Deze keer, de verdeling van wijnen en de horecasector

Import- en verdeelcircuits

De verkoop van wijn in België (stille wijnen en schuimwijnen) wordt hoofdzakelijk gedomineerd door de grootdistributie. 3 groepen die quasi alle verkoop voor zich nemen zijn: Carrefour, Delhaize (groep Ahold) en Colruyt. De hard discount wordt bijna uitsluitend gecontroleerd door Aldi. Ongeveer drie vierde van de markt van stille wijnen wordt verkocht via de detailhandel. De horecasector neemt ongeveer 25% van het marktaandeel voor zijn rekening, een gemiddelde dat hoger ligt in vergelijking met de buurlanden.

Sans titre-True Color-01Répartition des ventes de vins tranquilles selon les principaux circuits d’importation

Traditionele detailhandel: invoerders, wijnhandels en speciaalzaken

De Belgische markt telt ongeveer 700 tot 800 professionele wijninvoerders, waarvan er minstens 450 uitsluitend oog hebben voor het Franse aanbod en dat dus ook verdelen: 50 in Brussel, 220 in Vlaanderen en 180 in Wallonië. Parallel daarmee zijn er in België veel invoerders die deze job parttime uitvoeren, wat het aantal invoeders naar 2000 tot 3000 brengt! De grootste moeilijkheid op gebied van prospectie is dat de markt zeer versplinterd is. Er zijn inderdaad enkele grote nationale invoerders (Benelux zelfs) die aan grote en kleine supermarktketens,  restaurants, groothandels en particulieren verkopen, maar daarnaast gebeurt het zeer frequent dat er meerdere regionale spelers zijn voor een Franse vennootschap die zijn wijnen in België wil verdelen.

De invoerders-groothandelaars bevoorraden zich rechtstreeks bij de producenten, voor het hele gamma of een deel ervan. Gemiddeld grote invoerders bezitten een almaar meer compleet aanbod en gaan op zoek naar nieuwigheden en biowijnen. Traditionele invoerders vertegenwoordigen een vast netwerk en een belangrijk verkoopvolume aan particulieren en restaurants. Kleine structuren die gedurende de afgelopen jaren de neiging hadden om hun Europese wijnen rechtstreeks te importeren, vermijden tegenwoordig – iets waar de crisis ongetwijfeld voor iets tussenzit – het aanleggen van zeer grote voorraden en bevoorraden zich meer en meer bij de invoerders. Deze laatste, die zich op wijnen van de Nieuwe Wereld richtten en wanneer die naderhand minder belangrijk bleken dan gedacht, zien hun verkoop van Franse wijnen opnieuw stijgen.

Het netwerk van herverkoop en directe verkoop bij invoerders is vrij stabiel in België. Het segment wordt sterk beconcurreerd door de grootdistributie, die competitiever zijn en een zeer breed en kwalitatief gamma bezitten. De sector van bierhandelaars kent een terugloop (ongeveer een 200-tal verkopen wijn). De sector van wijnhandels is op zijn beurt niet sterk ontwikkeld in België: ongeveer 80 verkooppunten in totaal, met een verkoop aan restaurants en activiteit als groothandel, buiten de verkoop aan particuliere klanten.

Wat de grote spelers op de wijnmarkt betreft, zien we dat er sedert een aantal jaren een soort van stoelendans aan de gang is (overnames, fusies …), een bewijs dat de crisis in België wel degelijk plaatsvond. Opvallend is de algemene constatering van de daling van het aantal familiebedrijven die nationaal werkzaam zijn.

Merkwaardig is dat wanneer Vlaanderen zich meer en meer in wijn ging interesseren (meer bepaald in wijnen van de Nieuwe Wereld) dat dit parallel liep met de komst van een nieuwe generatie kopers (vaak jongere consumenten) die ervoor zorgden dat Nieuwe Wereldwijnen het erg goed deden. Partnerships die vroeger tussen sommige Franse producenten of handelshuizen en hun Belgische operatoren konden bestaan (heel vaak familiale vennootschappen), zijn vandaag almaar zeldzamer. In deze periode na de crisis zal de concurrentie dus nog sterker worden.

De horecasector  

De markt van de horeca is in België goed voor ongeveer 47.000 zaken waarvan 25.000 restaurants, 19.000 cafés en 3655 cateringbedrijven. De tradtie van uit eten gaan is in België sterk ingeburgerd met zeer veel gastronomische restaurants en tal van culinaire verenigingen die voor kwaliteit staan (Jeunes Restaurateurs d’Europe, Mastercooks, Eurotoques …).

In het algemeen gaan Belgische consumenten anderhalf keer meer uit eten dan Fransen dat doen. Het marktaandeel van wijn in deze sector zit tegen de 3,3% van het zakencijfer wat dranken in bars en cafés betreft en tegen de 37% van het zakencijfer van dranken in restaurants. Sommige restauranthouders of hoteluitbaters importeren rechtstreeks hun wijnen. Voor restaurants onderaan de ladder situeren de prijzen voor een fles wijn zich tussen 12 en 15 euro (huiswijn, wijnen op basis van één druivenras …). Voor brasseries en restaurants uit het middensegment zit dat tussen de 15 en 25 euro. Voor grote restaurants zit dat gemiddeld rond de 30 euro. Het concept ‘open wijnen’ of ‘wijnen per glas’ wordt niet zo vaak toegepast, frequenter zijn promoties in de vorm van een ‘wijn van de maand’. Restaurants kiezen veelal voor wijnen van bepaalde domeinen en producten met een authentiek imago (weinig tot geen merkwijnen).

De sector, die goed is voor ongeveer 12 miljard euro zakencijfer en meer dan 150.000 personen tewerkstelt, werd sterk getroffen door de crisis en heeft het nog steeds moeilijk zich te herpakken. Parallel daarmee moesten er een groot aantal hun deuren sluiten. We tellen, volgens de laatste officiële statistieken, tegen de 2000 falingen in het afgelopen jaar waarvan 50% in Vlaanderen, 30% in Wallonië en 20% in Brussel. Meer gedetailleerd constateren we dat vier op tien failliet verklaarde zaken cafés waren, vaak kleine ondernemingen (tussen één en vier werknemers). Voor restaurants is de situatie minder alarmerend, maar niettemin constateren we ook hier een stijging van het aantal sluitingen. Als klap op de vuurpijl besloten Ab Inbev en Alken Maes vanaf 1 februari 2013 hun prijs voor een glas bier met respectievelijk 2 en 1,7 eurocent te verhogen, wat een harde klap was voor een sector die reeds in moeilijkheden verkeerde. In de afgelopen 18 maanden tekenden we een stijging op van 30% bedrijven die ermee ophielden of failliet gingen. Zij die erin slaagden om te overleven, daar zijn de inkomsten gedaald met om en bij de 20% … en dat sedert het algemeen rookverbod in de horeca. De toekomst ziet er niet meteen rooskleurig uit met de introductie van de ‘elektronische kassa’ of ‘witte kassa’ die de klassieke kassa moet vervangen en waarvan het belangrijkste doel is de fiscale fraude tegen te gaan. Deze zeer dure verandering maakt dat er wellicht tegen de 2000 zaken hun deuren moeten sluiten omdat het financieel gewoon niet haalbaar is.

Le secteur HORECA

Aanvullend daarmee zien we dat de hoge marges die toegepast worden de omvang van de markt beperkt. Terwijl de horecasector onder de economische conjuctuur leed, pastten er veel hun prijzen aan. Parallel daarmee is er een stijging van de vraag naar bib’s. Menu’s met wijnen inbegrepen zijn een gelegenheid om nieuwe en weinig gekende wijnen voor te stellen. Wijnen met een schroefdop doen het almaar beter in restaurants van het instapgamma, in cateringbedrijven en in kantines. Ingebakken in de Belgische eetcultuur zijn de vele frituren, maar ook in de fastfoodsector zien we een ontwikkeling, net zoals dat het geval is voor de ‘middagformules’ van restaurants uit het middensegment die tot dan weinig werden bezocht. Wat topzaken betreft tellen we een 500-tal restaurants die aanbevolen worden door Gault&Millau en meer dan 100 sterrenzaken door Michelin. De restaurants met drie sterren zijn: De Karmeliet (Brugge), Hertog Jan (Zedelgem – Brugge) en Hof van Cleve (Kruishoutem). Bij de betere zaken met twee sterren in de regio van Brussel zien we onder meer Comme chez Soi, Sea Grill, Bon-Bon en Chalet de la Forêt. In het algemeen kan er in België uitstekend getafeld worden, in zaken met een ster of zonder. De alliantie van goede wijn, een smakelijke keuken en gezelligheid kan voor heerlijke momenten zorgen!

Weblink België en Wijn (Aflevering 1)
Weblink België en Wijn (Aflevering 2) 

Weblink België en Wijn (Aflevering 3)
Weblink België en Wijn (Aflevering 4)

Voor meer “Dossier IVV”, klik hier

Banniere-Megavino-2015_sanstexte

Geef een reactie