Antica Azienda Agricola Paolo Bea in Montefalco

20/06/2019 - Dit artikel is een belangrijk vervolg op mijn dossier rond Montefalco Sagrantino, geschreven na de Anteprima Sagrantino 2019 in Montefalco. In dit verslag wordt het meest boeiende wijndomein in de kijker geplaatst.

Giampiero Bea is een dynamische vijftiger en de zoon van Paolo. Hij is zowel architect als wijnbouwer en praat op een zeer gedreven manier over wijnbouw.
Hij is ervan overtuigd dat we de natuur moeten respecteren, ze moeten volgen zonder ze te willen domineren. Ook is hij voorzitter van de producentenvereniging Vini Veri.
Zijn filosofie formuleert hij als volgt: ‘Mijn wijnen zijn afkomstig van de unieke bodem van Montefalco, inclusief de specifieke minerale indrukken van deze regio. Hun smaak zit geworteld in de bodem, net zoals in onze landbouwtraditie. En daarom willen we werken volgens het ritme en de tegenstrijdigheden van de natuur, eerder dan ze te proberen manipuleren. Techniek en wetenschap kunnen helpen, maar kunnen het fundamentele proces en de eigenschappen van de natuur niet vervangen.’

Respect en authenticiteit

In de 11 hectare wijngaarden vertaalt deze filosofie zich door een bijzondere aandacht voor de verschillende terroirs van het domein, elk met hun eigen fysische en minerale structuren, climats gelinkt aan de hoogteligging en oriëntatie ten opzichte van de zon, de gebergtebeschrijving.
Wat terroirs betreft, vindt Giampiero Bea het spijtig dat er geen algemene kennis en hiërarchisering van de regio Montefalco bestaat. Maar dit concept van hiërarchisering van de terroirs maakt geen deel uit van de Italiaanse wijnbouw, met uitzondering van Piemonte en delen van Toscane, waardoor hij geen gehoor vindt bij het Consorzio Tutela Vini Montefalco.
Volgens hem is een wijn pas in evenwicht als het werk in de wijngaarden in evenwicht is vanaf de wijnstok tot de druiven. Daarom observeert hij de reactie van de natuur in elk seizoen, beperkt hij de behandelingen in de wijngaarden tot een minimum, zonder gebruik van chemische middelen, en vermijdt hij elke vorm van artificiële versnelling gedurende het proces.

Deze filosofie wordt ook in de vinificatieruimte gehanteerd: de druiven worden laat geoogst, pas wanneer ze fenolisch perfect rijp zijn, macereren lang, soms tot 60 dagen, zonder enige toevoeging, met uitzondering van een minimale dosis zwaveldioxide, en zonder temperatuurcontrole.
Eens de vinificatie is afgelopen, krijgen de wijnen een lange opvoeding. Deze gaat van 4 tot 6 jaar, eerst 1 jaar in inox tanks en daarna 3 jaar in ‘botti grandi’ van Slavoonse eik. Eens de wijn gebotteld is, zonder steriele filtering, krijgt hij nog een flesrijping van 1 of 2 jaar alvorens hij op de markt komt.

In vino veritas

Het domein produceert 9 verschillende cuvées. Na ze allemaal geproefd te hebben, kan ik alleen maar zeggen dat ze alle zeer authentiek zijn. De wijnen gemaakt van 100% sagrantino tonen aan waarvoor dit druivenras op goede terroirs binnen de herkomstbenaming in staat is: intense wijnen met een elegante tanninestructuur en complexe aroma’s.

Montefalco Sagrantino Cerrete 2009

De meest ambitieuze wijn, een soort van cru die Giampiero Bea aanziet als het meest kwalitatieve terroir van de streek voor sagrantino. De maceratie met eigen gistcellen nam voor deze wijn 32 dagen in beslag. De geur is vol, intens en diep, met impressies van confituur van zwart fruit. Deze diepte vinden we ook in de smaak terug, zeer evenwichtig, met sappige en ragfijne tannines. Een wijn met een elegantie die ongewoon is voor deze regio. Zeer grote wijn met 15° alcohol, een synthese van kracht en breedte enerzijds, en van finesse en distinctie anderzijds. Weinig verrassend is dat ook de afdronk zeer lang aanhoudt.
Dezelfde cuvée van 2010 refereert duidelijk naar het wijnjaar, met een meer verticaal raster en strakkere tannines, wat een uitstekend bewaarpotentieel doet vermoeden.

Montefalco Sagrantino Pagliaro 2010

Schitterende geur van rood fruit, heel puur en dynamisch van smaak. Sappig vooral. De kwaliteit van de goed geïntegreerde tannines is een voorbeeld voor de regio. Eveneens de finale is uitstekend, zeer lang en zonder enig bitter.

Montefalco Sagrantino Passito 2007

De druiven voor deze wijn werden geoogst op 3 oktober 2007, manueel uiteraard. Na een natuurlijk droogproces in de openlucht, werden ze geperst op 28 december. Daarna volgde een maceratie en fermentatie van 122 dagen. Het resultaat is adembenemend. De smaak is uitermate krachtig met verbluffend zachte tannines en een subliem evenwicht tussen de strakke zuren (1,5 gram) en de 90 gram restsuiker. Een ongelooflijk evenwicht voor deze zoete sagrantino, complex en geparfumeerd.

Nog 3 andere wijnen zijn de Pipparello, een Montefalco Rosso Riserva die in 2011 een blend was van 60% sangiovese, 15% sagrantino en 25% montepulciano, en 2 IGT-wijnen Rosso de Véo op basis van 50% druiven van Ceretto en 50% druiven van wijngaarden met meer vochtige bodems.

Trebbiano Spoletino

Het zou jammer zijn om het domein van Paolo Bea te verlaten zonder die andere autochtone druif te vermelden, te meer omdat die eveneens zeer boeiend is. Trebbiano spoletino is een variëteit die pas in het laatste decennium herontdekt werd. Hij is niet gelinkt aan de trebbiano van andere regio’s, dat eigenlijk ugni is, maar is oorspronkelijk afkomstig van de regio tussen Spoleto en Montefalco, waar het oude stadje Trevi ligt (Trebiae in het Latijn), tussen de flanken van de Monte Serano, en waar de druif zijn naam aan te danken heeft.
Het gaat om een zeer oude druivensoort die traditioneel tussen de rijen olmen en esdoorns groeide, waartussen koorden werden gespannen waarop de wijnranken zich verder konden ontwikkelen. Het was een druivensoort die voor een enorme opbrengst zorgde, perfect voor het type wijn die standaard bij het eten (en ook daarnaast) werd gedronken, wat vandaag in de vergetelheid is geraakt.
Serdert enkele jaren werden er enkele percelen met deze druif aangeplant op een vlakte met veel zon, hoewel er hier en daar nog olmen en esdoorns te zien zijn die verstrengeld zijn met de lianen van de spoletino.

De langgerekte druiventrossen van deze laatrijpe variëteit zorgen voor wijnen met een sterke persoonlijkheid, zeer geparfumeerd en steeds gekenmerkt door felle zuren en een goede dynamiek. Nog interessant is dat het om een zeer ‘kneedbare’ druivensoort gaat, een druif die in staat is om de wijnstijl van de producent getrouw weer te geven. Of deze druif een maceratie krijgt met of zonder schillen, of de wijn opgevoed wordt in inox tanks of een tijdlang hout gezien heeft, het is duidelijk dat trebbiano spoletino meerdere expressies bezit.  
De wijn die Giampiero Bea ervan maakt is alvast uitzonderlijk.

Arboreus 2012 IGT Umbria Bianco

De naam verwijst er reeds naar, want een heel groot deel (80%) komt van zeer oude druivenstokken waarvan de ranken op de bomen groeien. De rest (20%) komt van recent en modern aangeplante percelen. De maceratie van 23 dagen, inclusief de schillen, werd gevolgd door een fermentatie van 97 dagen in contact met de ‘lies’ en zonder temperatuurcontrole. De kleur is diep goudgeel. Na walsen krijgen we te maken met een enorm complexe geur: citrusvruchten, accenten van noten, gedroogde abrikozen, gedroogde bloemen en hooi, in combinatie met minerale indrukken. De smaak koppelt een ietwat honingachtig volume aan een minerale frisheid en een lichte toets van tannines. De wijn is vol en diepgaand, zacht en streng tegelijk. Een grote witte wijn uit Umbria, helder en harmonisch, met een lange en persistente finale.

www.paolobea.com 

Bernard Arnould

Voor meer “Portret”, klik hier 

Geef een reactie