Anteprime Toscana 2018: onze selectie

29/08/2018 - In Vino Veritas was er weer bij om de nieuwste wijnen uit de vier gereputeerde appellaties in Toscane blind te degusteren en – enkel op basis van de waarheid in het glas – mogelijks te nomineren. En….. de winnaars zijn ….

Chianti Classico – Gallo Nero 2016

2017 –  het droogste jaar sinds 70 jaar – werd al aangekondigd als een jaargang met lage kwantiteit (27% minder productie) maar van uitstekende kwaliteit.  Dat bericht maakt ons dus nieuwsgierig naar de Anteprima 2019.

Nu stond  de 2016 op de proeftafels. 2016 was een standaard jaar met een zachte winter met regelmatige neerslag. Hevige regenbuien in de lente verhoogden het risico op meeldauw. Daarop volgden  een droge julimaand en voldoende  regenval in augustus. Een zachte septembermaand zorgde gelukkig voor een perfecte rijping.

We proefden 68 Chianti Classico’s, waarvan een groot aantal nog vatstalen.
We weerhielden er 23  :
Brolio van Barone Ricasoli (www.young-charly.com), Bonacchi, Castello di Querceto (www.schenkwine.com), Gagliole Rubiole (www.leuvin.be), Isole e Olena , Podere la Cappella, Ama van Castello di Ama , Vignamaggio, Castagnoli,  Storia di Famiglia en Primocolle van Famiglia Cecchi, San Jacopo van Vicchiomaggio, Antico Borgo di Sugame, Borgo la Stella (http://amoredivino.bewww.levindesfemmes.com), Dofana en Montaperto van Carpineta Fontalpino, Castello di Monsanto, San Fabiano Calcinaia, Bandini van Villa Pomona, Le Filigare, Retromarcia van Monte Bernardi (www.passionedivino.net ), Collazzi Bastioni en Tenuta la Gabbiola van Fattoria San Michele a Torri.

Chianti Classico Gran Selezione

Ik herinner me de fundamentele commentaar van Herwig Van Hove  waarbijhij stelde dat men met het invoeren van de Gran Selezione het beste uit de Chianti Classico haalt, tenzij  men niet in die omgekeerde selectieval trapt.
De kwaliteits gedreven wijnbouwers en  wijnhuizen geven hun topwijn/chateauwijn niet alleen dertig maanden vatlagering maar maken duidelijk werk van een Gran Selezione-kwaliteit  bovenop een kwaliteitsvolle Chianti Classico Annata.
Het is duidelijk dat de invoering van de Gran Selezione de zoektocht naar bijzondere kwaliteit en typiciteit op gang brengt. Geen toeval dat het Consortium een masterclass organiseerde rond de verschillende terroirs van de appellatie.
Chianti Classico  is  een geologisch lappendeken van verschillende bodems, uiteenlopende hoogtes en exposities die niet homogeen te vatten zijn in zeven subzones. ( Cfr. het recente standaardwerk van Bill Nesto en Frances di Savino : The search for Tuscany’s Noblest Wine, University of California Press,2016).
Ik vind het een uitdagende idee  om uit elke subzone  één hartendief, mijn  ‘Gran Selezione’, te presenteren.

San Casciano Classico

Badia A Passignano – Gran Selezione 2013 – Antinori

Deze cuvée is genoemd naar de middeleeuwse abdij Badia A Passignano  die door Antinori is gerestaureerd. Zij  ligt slechts enkele kilometers ten zuiden van het emblematische Tenuta Tignanello van het Antinori-imperium. 230 ha wijngaard – verdeeld in zo’n 15 percelen – liggen in een komvorm op een hoogte van 200 tot 280 m.  met een kalkrijke ondergrond. Het  warme microklimaat zorgt voor zeer rijpe sangiovese met iets  lagere aciditeit. De druiven worden per perceel gevinifiëerd .  De wijn wordt  14 maanden gelagerd op voornamelijk vaten van Hongaarse eik ( dat heeft fijnere poriën en geeft minder smaak af) en een klein deel op Franse eik. Vóór de botteling wordt de wijn  geassembleerd en volgt nog één jaar fleslagering.
Een diep donkerrode wijn. Een intense neus van rijp rood fruit met een floraal vleugje en hints van leder, nootmuskaat  en cacao. Een volle mond rijp fruit met voldoende sappigheid. Zeer fijne tannines die mooi verknoopt zijn. Een rijke wijn met finesse en een aantrekkelijk evenwicht. Kracht gaat hier samen met elegantie en toont zich in een  lange finale.
www.antinori.it
www.wijnendeclerck.bewww.globalwineries.comwww.italvin.bewww.deconinckwine.com

Greve in Chianti

Il Picchio – Gran Selezione 2015 – Castello di Querceto

Castello di Querceto is een  70 ha  ( 50 ha Chianti Classico) tellend domein (met annex agriturismo) dat sinds 1897 in handen is van de – uit Frankrijk afkomstige  – familie François.  Alessandro is  ‘Crus’-gefascineerd en  wil de typiciteit van zijn druiven en verschillende terroirs tot expressie laten komen.  Il Picchio is zijn paradepaardje en verwijst naar de gelijknamige wijngaard . Deze cuvée is een blend van 35jaar oude sangiovese  (95%) en canaiolo(5%) afkomstig van de wijngaarden Il Picchio ( 2,5ha) en I Terreni ( 2ha) die een oostelijke zuidoostelijke oriëntatie hebben en op 420-450 meter boven de zeespiegel liggen: ideaal in warme jaren.
Il Piccho heeft een klassieke stijl die heel verleidelijk is. Donkere naar het zwart neigende kleur. Intense neus met diepgang van rood en zwart fruit. In de mond opnieuw zeer veel sappige krieken, frambozen en bosbessen;  rijp  met veel  fraîcheur. Geleidelijk krijgen we wat kruidigheid en ledertoetsen. Het is een stevig gestructureerde  sangiovese die elegantie heeft en een krachtige textuur met een soepel  sappige  finale.
www.castellodiquerceto.it
www.schenk-wine.com

Radda in Chianti

Coltassala – Gran Selezione 2015 – Castello di Volpaia

We kenden al de 100% gedreven sangiovese Il Puro van de familie Macheroni.  Het ‘wonderjaar’ 2015 is een excellent  jaar voor Castello di Volpaia om uit te  komen met haar Coltassala als Gran Selezione ( voordien als riserva).  De  gelijknamige  bio- gecertifieerde wijngaard  van 3,5 ha ligt op 518 m hoogte ( trage rijping met behoud van fraîcheur) en  een ondergrond van zandsteen.  Het is een blend van 95% sangiovese en 5% mammolo die 24 maanden opvoeding kreeg op Franse eik en daarna nog eens 6 maanden op fles. Een diep donkerrode cuvée die ons geurig overweldigt met een neus van een gezwollen boomgaard rijpe krieken en zwarte kersen . Na het opwalsen wordt al dat fruit nog wat versierd met viooltjes ( de mammolo ?) , kruidige hinten en alles verpakt in een vlootje chocolade. In de mond alweer een korf vol sappige krieken onderlijnd met een peperig streepje. Deze krachtige ( 14,5 alc.)  en elegant gestructureerde wijn behoudt zijn souplesse dankzij zijn zachte tannines en smakelijke aciditeit. We krijgen als bekroning nog een heel lange finale .
www.castellodivolpaia.com
www.tgfinewines.be

Gaiole in Chianti

Castello di Brolio – Gran Selezione 2013 – Barone Ricasoli

Het was de droom van Bettino Ricasoli dat zijn Broliowijn  de tafels van gesofisticeerde proevers zou sieren. Het was wachten tot Francesco Ricasoli – een beroepsfotograaf –  in 1993 , als derde achterkleinzoon van de architect van Chianti, opnieuw eigenaar werd van het magistrale Castello di Brolio. Hij startte met een zorgvuldige selectie en cultivering van de ‘ware’ sangioveseklonen. Op dit ogenblik verbouwt hij zo’n 235ha wijngaard van het 1200ha grote domein. De wijngaarden – die perceelsgewijs worden gevinifiëerd , liggen tussen de 190 en de 490 meter boven de zeespiegel en hebben veelal een ondergrond bestaande uit voornamelijk kalkrijke klei en kalksteen.
Deze iconische cuvée die de voorbije jaren altijd  in onze  prijzen viel, wordt gemaakt op basis van een selectie van de beste sangiovese ( 90%) aangevuld met cabernet sauvignon  (5%) en petit verdot (5%).
Mooi donker kardinaalsrood met een gedistingeerde  neus van rood edel fruit als frambozen en braambessen , wat kruidige toetsen met een puntje peper , mooi ondersteund met vanille en beheerst hout. In de mond ingetogen rijk fruit  met zachte en fijne tannines, een aantrekkelijke fraîcheur en een  mineralige textuur. Het is geen krachtpatser maar een finessevolle en elegante kasteelheer. Een lange afdronk verraadt zijn complexiteit.
www.ricasoli.com
www.young-charly.com

San Donato Classico

Isole e Olena – Chianti Classico 2015 – Isole e Olena

Uitzonderingen bevestigen de regel. De voorbije jaren hebben  de Chianti Classico én de IGT Cepparello van Paolo De Marchi mijn hart gestolen omwille van hun  betrouwbare ,   fruitgedreven elegantie. Wat mij betreft zijn ze buiten categorie en dus voor mij  een echte Gran Selezione waardig. Ik beperk met dit jaar tot hun hoogwaardige ‘klassieke’ Chianti Classico .
2015 stond garant voor een heel warm jaar met weinig neerslag in de maanden juli en augustus. De hooggelegen wijngaarden ( 400-500 m.),  een nauwgezette vernieuwende arbeid in de wijngaard ( bladmanagement ) en een zorgvuldige vinificatie ( en gedoseerd gedifferentieerd gebruik van hout ) levert een rijke en tegelijk lichtvoetige Classico. Anders dan de 100% sangiovese Cepparello is deze cuvée een blend van 80% sangiovese,15% canaiolo ( ook Ricasoli teelt deze weinig rotgevoelige druif  nog in dit westelijk en licht koelere/vochtige gedeelte van de appellatie) en 5% syrah . Mooi bloedrood met een licht paarse rand. Een neus van rijp rood en wat zwart fruit, een snuifje lelie en kruidige toetsen ( de syrah?) met een streepje balsamico . In de mond een intense en rijke volbloed wijn, met veel krieken , wat rozemarijn en korreltjes peper, die evenwichtig opgebouwd  sappig eindigt in een uitnodigend  bittertje .
www.chateauxvini.be

Castellina in Chianti

Valore di Famiglia – Gran Selezione 2015 – Famiglia Cecchi

De Villa Cerna is één van de vijf domeinen van de Familie Cecchi  en is gelegen in Castellina ,hartje  Chianti. Het behoort tot  de  meer mediterraan georiënteerde wijngaarden van de appellatie met een ondergrond van klei en Galestro ( kalksteen en mariene fossielen) . Afkomstig van een wijngaard  op 340 meter boven de zeespiegel ; het is dus  een terroir waar de sangiovese uitstekend gedijt. Dit is een 100% sangiovese cuvée . Na 6 dagen fermentatie en 20 dagen inweking , ging de wijn 15 maanden op tonneau, 3 maanden in betonnen vaten en tenslotte 1 jaar op fles.  Mooi scharlakenrood. Een frisfruitige neus uitbundig versierd met florale toetsen en wat kruidigheid. In de mond gespannen fruit met wat tonen van cichorei en venkel. Glooiend gestructureerd met rijpe tannines en een puntje ziltigheid. Dit alles  maakt hem tot een  evenwichtige elegante  Gran Selezione. Laat de Toscaanse terroir keuken maar komen! Of beter bezoek Cecchis restaurant la Foresteria tussen de wijngaarden. Letterlijk en figuurlijk top.
www.famigliacecchi.itwww.villacerna.it
info@raineri.be

Castelnuovo Berardenga Classico

Colonia – Gran Selezione 2013 – Fèlsina

Fèlsina is een 600 ha  (waarvan 95ha wijngaard) tellend domein  gelegen in de zuidoostelijke hoek van de appellatie als een soort grensland tussen Chianti Classico en de Crete Senesi richting Montalcino. Het telt 95 ha wijngaard en is nu bio gecertifieerd. Grootvader Domenico Poggiali startte in de zestiger jaren met de aanplant van de bijzonder moeilijk te bewerken Coloniawijngaard gelegen op het hoogste punt ( zo’n 440 m)  in Poggio a Rancia. Uiteindelijk lukte zijn kleinzoon Giovanni er in  om die  rood bruine – ijzer en magnesiumhoudende –  stenige bodem op een ondergrond van kalk en mergel toch te cultiveren. Van de Colonia  ( 100% sangiovese) zijn er slechts 3000 flessen: een curiosum dus. De vinificatie omvat 16 tot 20 dagen fermentatie en inweking op inox met pigeage en overpompen. In maart, april gaat de wijn 30 maanden op nieuwe Franse eik en nadien volgt nog eens 8 tot 12 maanden fleslagering.
Diep donkerrood.  Intens geurende neus van rood fruit. Na het walsen volgen nog wat florale aroma’s, een toets van sinaasappelzeste  en een vleugje blonde tabak. In de mond veel sappig fruit met heel veel noorderkrieken  en een verleidelijke fraîcheur. Zijdezachte tannines in een geconcentreerde  complexe wijn die tegelijk  dankzij zijn  mineraliteit kristallijn fijn gestructureerd is. We worden beloond met een verleidelijke en lange finale. Zowel het hout als de alcohol zijn sierlijk beheerst. Dit is een bijzonder elegante cuvée en een ideale huwelijkspartner bij edel klein wild.
www.felsina.it
www.vinivins.be

Vernaccia di San Gimignano 2017

Van de 1900 ha wijngaard zijn er 720 bewerkt voor de productie van de Vernaccia di San Gimignano  DOCG.  In het Museum voor moderne en hedendaagse kunst  proefden we   de  nieuwe jaargang 2017: een weinig aantrekkelijk koud en nat jaar.  Uit de 51 stalen selecteerden wij :
Cappella San’Andrea,  Macchioni Casa alle Vacche, Casale Falchini, Castello di Montauto, Gentilesca Fattoria Abbazia di Monte Oliveto, Fattoria Poggio Alloro, Fattoria San Donato, Le Grillaie Fattorie Melini, Il Colombaio di Santa Chiara, Lucii Libanio Casa Lucii, Mormoraia, Santa Chiara Palagetto, Pietraserena, Podere Canneta, Tenuta La Vigna ,Tenuta le Calcinaie & Vagnoni.


Mijn “coup de coeur”:

Titolato Strozzi 2017 – Vernaccia di San Gimignano – Guicciardini Strozzi

Het Tenute Guicciardini Strozzi in Cusona  ten Noordwesten van San Gimignano (zone 23) toonde zich de voorbije jaren al een vaste waarde:  Hun Vernaccia viel steeds in de prijzen.
Deze blend van 90% vernaccia en 10% chardonnay heeft een mooie volle strogele kleur. Een rijke aromatische neus van gedroogde abrikozen en ananas verpakt met een fijne florale strik en toetsen van krokante kruisbessen. Een rijk gevulde mond van abrikozen en sappige perziken met wat subtiele kruidigheid. De frisse zuren zorgen voor een mooi evenwicht en we krijgen een lange sappige finale.  Deze tintelende titolato past uitstekend bij rijkere voorgerechten. Een risotto met truffels en het is feest.
Benieuwd  mocht Guicciardini Strozzi –  tenslotte gepassioneerde prinselijke wijnbouwers – in de toekomst kiezen voor een pure  karaktervolle  100% vernacciacuvée.
www.guicciardinistrozzi.it
www.wijnen-moniez.bewww.sitalvini.comwww.palaisduvin.be

Vino Nobile di Montepulciano 2015

2015 was een bijzonder goed jaar met een mooie vegetatieve cyclus ( botten begin april, bloei half mei begin juni en verkleuring en rijping vanaf 25 juli) . Ondanks enkele hevige hagelbuien in juni en juli konden optimaal gerijpte druiven geoogst worden tussen 21 september en 5 oktober. Het Consortium besteedt veel aandacht  aan duurzame wijnbouw . Een vijftal  visionaire wijnbouwers ( Antinori, Poliziano, Dei, Salcheto , Avignonesi) slaan – gezien de alsmaar grilligere weercondities en de problematische waterhuishouding  ( korte hevige regenbuien) – de handen in elkaar op zoek naar nieuwe methoden voor duurzame wijnbouw..

We degusteerden 39 cuvées en weerhielden:
Tenuta Valdipiatta, Le Badelle, Vecchia Cantina di Montepulciano ‘Redi’ (www.italfoods.be), Le Bertille, Poliziano, Antico Colle, Dei, Fattoria La Braccesca (www.chateauxvini.bewww.wijnendeclerck.bewww.globalwineries.comwww.italdeli.bewww.deconinckwine.comwww.sitalvini.comwww.christiaens-wijnhuis.be), Gattavecchi ‘Parceto’ ,  Salcheto  ‘Salco’ (www.tgfinewines.be), Metinella ‘142-4’.

Twee domeinen , elk met één topcuvée , steelden ons hart : Dei omwille van haar recente vernieuwende dynamiek en Poliziano als betrouwbaar hoogstaande referentie.

Dei 2015 – Vino Nobile di Montepulciano – Dei

1989 was het eerste levensjaar van het Dei wijnhuis, gebouwd naast het Martiena landgoed en te midden van de wijngaarden. Sinds begin jaren ‘90 staat Maria Caterina Dei  – een voormalige zangeres en actrice – aan het roer van Dei.  Met dezelfde passie en zin voor esthetiek ging zij voor vernieuwing: zij  bouwde  de voorbije jaren een ecologisch duurzame marmeren kelder ( De Dei familie  zit met zijn Gruppo Dei in de marmerindustrie)  en cultiveerde  de zo’n 300 m hoog gelegen Martiena-,  La Cialiana en La Piaggia wijngaarden met veel klei in de ondergrond: meesterschap – ook de sangiovese zelf –  toont zich in de  beperking (o.a. van de rendementen)
Deze vino nobile is een blend  van 90% sangiovese en 10% canaiolo nero. Vinificatie vindt plaats in roestvrijstalen tanks en de wijn krijgt vervolgens een opvoeding van 2 jaar op grote eikenhouten foeders en nog eens 6 maanden op fles.
Rijke  neus van veel zwarte rijpe kersen en bosfruit die bij het opwalsen intenser wordt en aan diepgang wint met toetsen van knapperige Naamse pruimpjes en kaneel. In de mond datzelfde rijke rijpe fruit mooi fris gespannen tot het einde met suave tannines, verleidelijke gelei van vijgen en een polyfone lange finale met een verrassend  en elegant bittertje. Met zo’n cuvée heb je  ‘a nice dei’.
www.cantinedei.it
www.baetenvinopolis.be

Asinone 2015 – Vino Nobile di Montepulciano – Poliziano

Vader Carletti startte in 1961 het wijnbedrijf met 22ha. Nu cultiveert de gedreven zoon Federico zo’n 150 ha waarvan 47ha Vino Nobile.  ‘Poliziano’   was de roepnaam van de 15de eeuwse dichter Ambrogini en  betekenisvol voor een Carletti met een stevig  ‘poeisis’-gehalte:  geïndividualiseerd manueel werk per perceel, gebruik van nieuwe technologie  en geïnformatiseerde optica bij de strenge selectie van de druiven met een recent vernieuwde rijpingskelder. Federico is ernstig bezig met duurzame en toekomstgerichte wijnbouw met tegelijk interesse voor de geschiedenis: getuige zijn wijnarchief .
De Asinone is een speciale cuvée: zo’n 20 000 flessen enkel geproduceerd in de beste jaren en afkomstig van het gelijknamige perceel met een zuid-zuidwestelijke expositie op 350 m hoogte met een vrij steile hellingsgraad. Het perceel heeft een stenige ondergrond met veel leem en klei. De oogst ondergaat verschillende selecties waarbij de finale triage ‘met fingerspitzengefühl’ gebeurt. In dit uitzonderlijk goede jaar is het een 100% sangiovese. Fermentatie en inweking gedurende 20-25 dagen in conische inoxvaten. Vervolgens gaat de wijn zo’n 16-18 maanden op Franse eiken vaten en tonneaus.
Diep donker scharlakenrood met wat purperen rand. Een rijke geconcentreerde neus van veel rijpfruit, zwarte kersen en blauwe bosbessen versierd met  wat viooltjes en toetsen vanille en tabak. In de mond een korf vol sappig fruit. Het hout ondersteunt de krachtig en geconcentreerde materie. Het geheel heeft tegelijk veel finesse. Een poëtisch elegante wijn met zijdezachte tannines en een fijnmazige mineraliteit.  Jeugdig al super lekker maar zeker ook beloftevol voor de komende jaren.
www.carlettipoliziano.com
www.vinesse.bewww.stappato.bewww.vinivins.bewww.wijnenpatrickjublou.be

Brunello di Montalcino 2012

Een boeiende maar vermoeiende week werd bekroond met een degustatie van zo’n 135 cuvées uit de vermaarde appellatie  Brunello di Montalcino. Vermits Brunello slechts vijf jaar na de oogst (waarvan  minimaal twee jaar op hout ) op de markt komt, degusteerden we nu 2013.
De opbrengst lag zo’n  10 tot 30% lager dan normaal,  te wijten aan de zeer koude weken in februari en het koude natte weer tijdens de bloei. De zomer was  droog en zeer warm. De regen van eind augustus zorgde voor de grote opluchting en verlengde de rijpingsperiode van de (laatrijpe) sangiovese.

16 wijnen sieren het kroonjuweel:
Pian delle Vigne (www.chateauxvini.bewww.wijnendeclerck.bewww.globalwineries.comwww.italdeli.bewww.deconinckwine.comwww.sitalvini.com), Podere Brizio, Poggio di Soto (www.lacantiniera.bewww.stappato.bewww.vinivins.be), Sesta di Sopra, Tenuta Buon Tempo, Terre Nere, Vasco Sassetti, Verbena, Carpineto, Donatella Cinelli Colombini, Fanti, Il Poggione, la Fiorita, Salvioni, San Lorenzo, Siro Pacenti.

De seleziones – perceelwijnen- van Fanti (Vallocchio), Donatella Cinelli Colombini (Prime Donne), Caparzo (Vigna la Casa) en Banfi  (Poggio alle  Mura) waren ronduit schitterend.

We proefden heel wat rosso’s uit het uitstekende jaar  2016. Die van de vermelde wijndomeinen profileerden zich als ‘te jonge’ smakelijke – want nog niet houtdoortimmerde – Brunello’s. Ons bezoek en degustatie bij Ciro Pacenti was exemplarisch.  Herwig, Simone en ikzelf waren zo weg van diens Rosso als ware het een top Brunello.

Eén Brunello is al sinds jaren mijn  uitverkorene.

Fanti 201  – Brunello di Montalcino – Fanti

Recent heeft de goedlachse Elisa de leiding overgenomen van het 300ha ( waarvan 50ha wijngaard)  grote familiedomein Fanti dat in de 70er jaren met haar vader  Filippo Fanti , een benchmark werd voor wijn en olijfolie. De sangiovese groeit er op de zuidflanken van de heuvels  met een zanderige ondergrond, uitkijkend op de kleine Romaanse basiliek van Sant’Antimo: een natuurlijk amfitheater met een  bijzonder microklimaat.
Tot 30 dagen fermentatie en inweking met regelmatig overpompen. Vervolgens krijgt de wijn tot 28 maanden lagering op Franse eik : 50% barriques en 50% fusten( botti van 30hl) Finaal volgt nog eens een jaar fleslagering.
Een donkerrode kleur en een intense neus van zwart fruit als cassisbessen met wat leder- en cacaotoetsen . In de mond veel sappig en levendig fruit met licht florale rand en een snuifje kruidigheid. Mooie evenwichtige concentratie met soepele verknoopte tannines en speelse mineraliteit. Een harmonische karaktervolle Brunello met veel finesse . Een lange finale onderstreept het drinkplezier .
www.tenutafanti.it
www.licata.be

Toscane blijft  verwonderen en bekoren . Het is dus  nu al uitkijken naar de  volgende Anteprime in 2019.

Johan De Groef

Anteprime Toscana 2015
Anteprime Toscana 2016
Anteprime Toscana 2017

Dossiers IVV, klik hier 

Geef een reactie